برنامه گلها

78 - پری زنگنه و دلکش

gol-ha — Wed, 11 Nov 2009 15:51:18 GMT

ردیف موسیقی ایران و جدول مندلیف

کسانی که با شیمی دبیرستان آشنا باشند نظریه مندلیف را شنیده اند .

... کوتاه اینکه مندلیف عنصرهای شیمایی شناخته شده در دوران خودش را بر اساس نظمی که بین آنها یافته بود در جدولی مرتب کرد که برخی خانه های آن جدول نیز خالی بود . او از روی مکان های خالی پیش بینی کرد که باید عنصرهای دیگری وجود داشته باشند که هنوز کشف نشده اند ؛ او حتی از روی نظمی که یافته بود ویژگیهای این عنصرهای کشف نشده را پیش بینی کرد .

البته بعدها با کشف عنصرهای تازه ، پیش بینی های او تایید شد .

اما چه ارتباطی بین این موضوع و ردیف موسیقی ما وجود دارد ؟!

همانطور که از نام ردیف بر می آید ، این نام اشاره به نوعی ردیف شدن و نظم در 7 دستگاه و 5 آواز موسیقی ایرانی است .

همانطور که می دانیم هر گام موسیقی از 7 نت تشکیل شده است و گوشه های اصلی هر دستگاه بر یکی از این درج های گام استوار هستند .

مثلا : درآمد ، چکاوک و بیداد در دستگاه همایون به ترتیب بر درجه یکم ، سوم و چهارم گام تاکید دارند .

همانطور که در گام همایون می بینید هیچ گوشه ای در درجه دوم وجود ندارد و برای پژوهشگران موسیقی و ردیف شناسان زمینه ساخت گوشه ای در این درجه وجود دارد و البته همین وضعیت برای درجه های گوناگون دستگاه های دیگر هم برقرار است ؛ مثلا به گفته آقای کیوان ساکت آقای علی نقی وزیری بر درجه دوم دستگاه چهارگاه گوشه ای به نام بدر اختراع کرده بودند .

به روش مشابه می توان راه هایی را جست که از هر گوشه ای در هر دستگاهی به دستگاه دیگری مرکب نوازی کرد که در این زمینه در آینده بیشتر گفتگو خواهیم کرد .

* در پایان از دوستانی که در این مورد نظری دارند خواهش می کنم در بخش نظرات با ما هم در میان بگذارند .

دوم :

پری زنگنه

بازنویسی از کتاب زنان موسیقی ایران نوشته توکا ملکی انتشارت کتاب خورشید

پری زنگنه شهرت خود را مدیون آوازهای محلی ای است که سال ها پیش با تنظیم فریدون شهبازیان خواند و کاست هایی از آن ها نیز توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تهیه شد . از آن سال ها، بسیاری از مادران کودکانشان را که همسن نگارنده ی این سطور بودند ، با لالایی او خواب کردند . او با صدای آرامش بخش و رویایی خود می خواند :

لای لای لای لای

گل لاله

پلنگ در کوه چه می ناله

برای دختر خاله

پری رخ رنگنه از یک خانواده کاشانی الاصل است که در سال 1318 در تهران به دنیا آمد . اولین درس ها را در زمینه ی ردیف های ایرانی نزد نصرالله زرین پنجه خواند و بعد در هنرستان عالی موسیقی تهران نزد اولین باغچه بان ، تعلیم اپرا دید . سپس برای تکمیل آموخته هایش به آلمان ، اتریش و ایتالیا رفت .

او حدود بیست و هشت سال پیش در یک حادثه ی رانندگی بینایی اش را از دست داد و در واقع پس از این حادثه کار هنریش را به طور جدی آغاز کرد . در شانزدهم خرداد 1351 نخستین رسیتال خود را در تالار رودکی برگزار کرد . وی علاوه بر تکثیر نوار کاست ، در اپراها و کنسرت های مختلفی شرکت کرد و از جمله اپرای "دون کارلوس" به کارگردانی والترپل که در آن نقش "صدای آسمانی" را بازی می کرد .

صدای او سوپرانو لیریک است .

به جز این در زمینه موسیقی ایرانی ، ترانه ی "ای نوع بشر" ساخته علی اکبر شهنازی با شعر امیر جاهد را که در آواز اصفهان می باشد ، با تنظیم فرامز پایور در تالار رودکی بازخوانی کرده است .

پری زنگنه پس از انقلاب به طور پراکنده به اجرای خصوصی برنامه پرداخته بود و برای اولین بار در جشنواره گل یاس در مهر 1377 به اجرای عمومی پرداخت و پس از آن کنسرت های بسیاری در نقاط مختلف شهر تهران اجرا کرد . او در این سالها بیشتر در امور خیریه و انتشار شعرهای کوتاه و تالیف کتاب " آوای نامها از ایران زمین" فعال بوده است .

با این توضیحات ترانه های محلی ایران را با صدای وی دانلود کنید :

1 – لالایی دانلود

2 – دست به دستمالم نزن دانلود

3 – عزیز جون (مازندرانی) دانلود

4 – عزیزم سوزه دانلود

5 – دختر شیرازی دانلود

6 – آی لیلی دانلود

7 – شکار آهو دانلود

8 – رشید خان دانلود

9 – مستم مستم دانلود

10 – دایی بلال دانلود

11 – دو به دو دانلود

12 – بارون بارونه دانلود

13 – اسمر اسمر دانلود

14 – قد بلند دانلود

15 – میخوام برم کوه دانلود

سوم : برنامه گلها

برنامه موسیقی ایرانی

دستگاه : چهارگاه

آهنگساز : علی تجویدی

ترانه سرا : معینی کرمانشاهی

خواننده : دلکش

شعر آواز : سعدی

نوازندگان : علی تجویدی –تار ؟

سال : 1336

دانلود

1 - تصنیف :

کجا سفر رفتی که بی خبر رفتی

اشکم را چرا ندیدی از من دل چرا بریدی پا از من چرا کشیدی

که پیش چشمم ره دیگر رفتی

بیا به بالینم که جان مسکینم

تاب غم دگر ندارد جز بر تو نظر ندارد جان بی تو ثمر ندارد

مگر چه کردم که بی خبر رفتی

چه قصه ها تو از وفا گفتی با من تو بی محبتی جانا یا من

تو چنان شرر به خدا خبر ز خدا نداری رود آتش از سر آن سرا که تو پا گذاری

سوز دلم را تو ندانی آتش جانم ننشانی

با غمت در آمیزم از بلا نپرهیزم

پیش از آن برم بنشین کز میانه برخیزم

رو به تو کردم به خدا خو به تو کردم که هم آغوش تو باشم

دل به تو بستم به امیدت بنشستم که قدح نوش تو باشم

چه شود اگر نفس سحر خبری ز تو آرد به کس دگر نکنم نظر که دلم نگذارد

رفتی و صبر و قرار مرا بردی طاقت این دل زار مرا بردی

2- آواز :

بگذار تا مقابل روی تو بگذریم دزدیده در شمایل خوب تو بنگریم

جور است در جدایی و شوق است در نظر هم جور به که طاقت شوقت نیاوریم

گفتی ز خاک بیشترند اهل عشق من از خاک بیشتر نه که از خاک کمتریم

77 - یادمان شهیدی

gol-ha — Sat, 24 Oct 2009 09:37:18 GMT

یکم :

به یاد عبدالوهاب شهیدی

* یادآور می شوم که یک بار در شماره 20 وبلاگ به شهیدی پرداخته ایم : از اینجا بخوانید

شهیدی تنها خواننده ای است که در همه برنامه های گلها شرکت کرده است و اکنون در آمریکا زندگی می کند .

- وی چند سال پیش چند تصنیف قدیمی اش را بازخوانی کرده است که تقدیم می شود :

1- آی سوزه : آسمون به این گپی ... دانلود

2- نوایی : وای که دیوونه شدم ... دانلود

3- تنها بیا : دوستان شرح پریشانی من گوش کنید ... دانلود

4- یار بی وفا : خداوندا نری به کازرون ... دانلود

- در این بخش دو قطعه آواز بسیار زیبا که دوست ارجمندم آقای سعید شجاعی از روی صفحه تبدیل کرده اند تقدیم می کنم :

غم دوست قدیمی من دانلود

دستگاه : نوا

شعر : هما (میرافشار ؟)

گوینده : آذر پژوهش

ای مرغک خوش خبرم که توی برفا می خونی می خوای بگی بهار میشه یخا و برفا آب میشه

می خوای بگی دوباره گل توی چمنها در می یاد گلی که زیر خاک بره می دونی هیچ وا نمیشه

کسی که جاش توی دلم از ازل و ابد بوده بگو به خلق این خدا مگه ز من سوا میشه

به من نصیحت می کنن غم و فراموش بکنم دوست قدیمی منه مگه ز من جدا میشه

دلی که مهر داغ خورد چو لاله بیابونا نه از بهار و نه از خزان به هیچ چی وا نمیشه

به من بگو کجا برم به دادخواهی از بلا تموم این مصیبتا ز خواسته خدا میشه

عود من ، خداحافظ دانلود

مایه : اصفهان

شعر : نریمان

گوینده : آذر پژوهش

تاریخ : 25 / 5 / 1345

عود من آوای گرمت بر دل ناشاد من شادی نمی بخشد

چرا که آرزوها جملگی مردند

دگر کی در سرم شوری به دل عشقی به پا خیزد

دگر کی همدمی یا محرمی در پای سازم اشک می ریزد

عود من

به دست نوجوانی تازه طعم عشق فهمیده

یا به آغوش هوسرانی برو باشد خریدارت به پیش گلرخانی رو که باشد باعث گرمی بازارت

کنون که بهر تو آغوش من بسته

بگو آخر به کارم چیست کارت

عود من

زمانی که به دریای دلم امید می زد موج زمانی که دری بر روی خود بسته نمی دیدم

پیاپی شاخه های گل ز بستان امید خویش می پیچیدم

به زیر صخره ها یا ساحل دریای امیدم قدم آسوده همراه نوای گام شیرینت

به سوی مقصدی معلوم پیش می رفتم

ولی افسوس ولی افسوس

که امروز به چنگال خروشان موج دریا چون اسیری به زیر صخره های زندگی مفلوک و نابودم

چرا که گرد پیری به روی تارهای موی مشکینم نشسته

شده مویم سپید و دل شکسته

دگر آوای گرمت بر دل ناشاد من شادی نمی بخشد

چرا که آرزوها جملگی مردند

برو عودم خداحافظ

دوم : برنامه گلها

این بار برنامه ای از مجموعه موسیقی ایرانی می شنوید . متاسفانه این برنامه معرفی ندارد و متوجه برخی شعر های ترانه نیز نشدم ، بنابراین از دوستانی که اطلاعاتی دارند درخواست کمک می کنم .

برنامه موسیقی ایرانی دانلود

خواننده : گلوریا

آواز : شهیدی

شعر های آواز : بابا طاهر

نوازندگان : همایون خرم – مجید نجاحی – حسن ناهید ؟

ترانه :

عزیزم بد نکردم بد نکردم ای گل زدی تیر به پهلویم بد نکردم ای گل

زدی تیری میون دوستان دشمن ای گل چدایی را تو کی دیوانه کردم ای گل

سفید مرغی بودم بر شوق ؟؟ ای گل فلک سنگی زده بالم شکسته ای گل

فلک بالی بده پروازم گیرم ای گل در دروازه شیراز و گیرم ای گل

بسوزه بخت دادم نکردی دم رفتن خبردارم نکردی

اگر مردم گلزاری ؟؟ ای گل ؟؟

آواز :

دلی دیرم خریدار محبت کز او گرم است بازار محبت

لباسی بافتم بر قامت دل ز پود محنت و تار محبت

بی تو یارب به بستان گل نرویه اگر رویه کسش هرگز نبویه

بی تو هر کس به خنده لب گشایه رخش از خون دل هرگز مشویه

دگر شو شد که مو جونم بسوزه گریبون تا به دامونم بسوزه

برای خاطر یک سبزه رنگی همی ترسم که ایمونم بسوزه

مو آن شمعم که اشکم آذرین بی کسی که سوته دل اشکش چنین بی

همه شو سوجم و سوجم همه روز ز تو شامم چنان روزم چنین بی

دل نازک مثال شیشه ام بی اگر آهی کشم اندیشه ام بی

سرشکم گر بود خونین عجب نیست مو آن دارم که خون در ریشه ام بی

بخوان ای نی که غمخواری منی تو بسوز ای سینه تبدار منی تو

نمی گویم چرا می نالی ای دل بنال ای دل که بیمار منی تو

سیه بختم که بختم واژگون بی سیه روزم که روزم تیره گون بی

شدم محنت کش کوی محبت ز دست دل که یارب غرق خون بی

76 - به یاد حمیرا (2)

gol-ha — Fri, 09 Oct 2009 07:31:18 GMT

یکم : به یاد حمیرا (2)

در شماره پیش گفتگویی قدیمی با خانم حمیرا را شنیدید ؛ این بار گفتگویی که وی به تازگی با صدای آمریکا انجام داده است را می شنوید :

آنچه که خواهید شنید :

دانلود بخش یکم دانلود بخش دوم

- درباره ایران و ترانه "تار و پودم ایران"

- عمل جراحی و سلامتی

- خاطرات انقلاب ، زندان و ...

- گلهای رنگارنگ 500 و درباره پرویز یاحقی

- ترانه "مهتاب عشق" و بابک رادمنش و ...

- توضیح درباره آهنگ "شاهنشاه" و ...

- کتاب خاطرات حمیرا

دوم : حمیرا و بدیعی

1 – اجرای خصوصی : دانلود

نخست به اجرای خصوصی ترانه گلهای رنگارنگ 570 ساخته پرویز یاحقی با ویلن حبیب الله بدیعی گوش کنید : (شعر این ترانه را در بخش سوم ببینید)

* نکته ای که در این برنامه خصوصی و گفتگو ها برایم جالب بود احترام هنرمندان نسل گذشته به یکدیگر بود ؛ مثلا :

- با وجودی که حمیرا از یاحقی طلاق گرفته است ولی همواره با احترام از وی یاد می کند .

- با وجودی که یاحقی و بدیعی به نوعی رقیبان یکدیگر در ویلن نوازی به شمار می آمدند ولی بدیعی ساخته یاحقی را با تسلط – در حضور وی – اجرا می کند که نشان دهنده فروتنی و احترام آنها برای یکدیگر است . در حالیکه امروزه هنرمندان به ندرت کارهای یکدیگر را گوش می کنند و همدگیر را تشویق می کنند چه رسد به اینکه آن را حفظ و اجرا کنند !!

2 – ترانه

ترانه ای از برنامه گلچین هفته 24با شعر هما میرافشار در دستگاه سه گاه می شنوید : دانلود

گل کرده پونه دوباره در سینه دلم بی قراره

دردت به جونم الهی برگرد و بیا تا بهاره

چشمام به راهه بدون که این دل مهربون بی تو بهارش هم خزونه

عمری کنارم بمون که بی تو این آشیون یه شوره زاره بی نشونه

چشمات یه بلاس به جون من باز دل من می خواد اون بلا رو

تقصیر دله که عاشقه باز می خواد اون دو چشم سیا رو

با اشکای چشمام برات نامه نوشتم بیا از ازل بوده ای تو سرنوشتم بیا

کی میگه در دل من عشق تو خاموش میشه یه روز فراموش میشه چشم من در انتظاره

سوم : برنامه گلها

در بخش بالا اجرای خصوصی این گلها را شنیدید : دانلود

گلهای رنگارنگ 570

دستگاه : شور

آهنگساز و تکنواز آواز : پرویز یاحقی

تنظیم : جواد معروفی

ترانه : بیژن ترقی

خواننده : حمیرا

شعر آواز : عماد خراسانی

شعرهای متن : مجمر زواره ای - ولی دشت بیاضی - حافظ

گوینده : فیروزه امیر معز

گوینده :

خیزد شمیم جان ز سرایی که جای توست خوش آنکه خانه ایش به جنب سرای توست

بر بام آن فرشته و در صحن آن پری فرخنده خانه ای که در آن خانه جای توست

هر شب بر آسمان ز تو دستم ولی چه سود دستم بر آسمان و لبم در دعای توست

ترانه :

جدا ز تو ای رفته از بر من نمانده دگر جان به پیکر من

شکفته گل و من جدا ز توام کجا شود این قصه باور من ؟

غمت ز وجودم نرفته برون دانمی که کنون بی خبر ز من و روزگار منی

بود چه نیازی به باغ و گلم ای امید دلم آن زمان که تو گل در کنار منی

جواب دلم را بگو چه بگویم ؟ اگر ز تو پرسد بگو چه بگویم ؟

گوینده :

نفس باد صبا مشک فشان خواهد شد عالم پیر دگر باره جوان خواهد شد

ارغوان جام عقیقی به ثمن خواهد داد چشم نرگس به شقایق نگران خواهد شد

این تطاول که کشید از غم هجران بلبل تا سراپرده گل نعره زنان خواهد شد

ای دل ار عشرت امروز به فردا فکنی مایه نقد بقا را که ضمان خواهد شد

گل عزیزست غنیمت شمریدش صحبت که به باغ آمد از این راه و از آن خواهد شد

مطربا مجلس انس است غزل خوان و سرود چند گویی که چنین رفت و چنان خواهد شد

آواز :

عزیز دل تو را با خویشتن یکدل نمی بینم به جز خون دل از این عشق بی حاصل نمی بنم

هزاران جهد کردم تا به راهت آورم لیکن چه حاصل چون تو را در همرهی مایل نمی بینم

به زیبایی و دلداری ندیدم چون تو در خوبان ولی افسوس یکدم همرهت با دل نمی بینم

مرا بی خویش کن ساقی که یک همدرد بی پروا بجز پروانه بیدل درین محفل نمی بینم

گوینده :

من بی خبر و در پی دل عشوه گری هست دل بی تپشی نیست حریفان خبری هست

او شاد که جان دادنم از غم شده نزدیک من خوش که ز حال دلم او را خبری هست

تهمت زده ام کرد به عشق دگری کاش پرسند که غیر از تو به عالم دگری هست

یک چند دل از بخت فریب عجبی خورد پنداشت تو را با من مسکین نظری هست

75 - به یاد حمیرا (1)

gol-ha — Sat, 26 Sep 2009 14:24:18 GMT

یکم : به یاد حمیرا (1)

یک بار در شماره 43 وبلاگ به خانم حمیرا و گلهای رنگارنگ 460 پرداختیم ؛ این بار از توضیحات تکراری - سال تولد و نخستین ترانه و ... - می گذریم و به جای آن ، گفتگوی شنیدنی که سالها پیش از رادیو ایران و اجرای منوچهر نوذری پخش شده تقدیم می کنیم :

آنچه که در این گفتگو خواهید شنید :

- معرفی حمیرا و مشکلات ازدواج

- اجرای زنده ترانه "دیدی که رسوا شد دلم" به یاد مرضیه

- ماجرای ضبط گلهای رنگارنگ 471 و اجرای زنده آن

- ماجرای ساختن نخستین آهنگ یاحقی و ... اجرای زنده "اسیر غمت را ..."

- دو آهنگ از فضل الله توکل :

دانلود گفتگو

1 - خواهم که رسوا بشی

عاقبت این زندگی دو روزه آرزو کردی که دلم بسوزه

من و به دنبال خودت کشوندی

خواهم خدا خارت کنه پیوسته آزارت کنه

خواهم که رسوا بشی تک و تنها بشی

2 - ترسم فراموشم کنی

اگر دل سنگت با دل من نامهربونه اگر غم عشقت در دل من کرد آشیونه

ز برای خدا تو نکرده وفا

ترسم فراموشم کنی با غم هم آغوشم کنی

گر از من خدا عشقش بگیره مهرش ز دل بیرون نمی ره

صد بار اگر این دل بمیره

دنیا اگه از هم بپاشه نشونی دیگه ز یاری نباشه

هنوزم دو چشمونم به راشه

رفتی و تنها مانده دلم تنهای نشسته در حسرت فردای بی فردا نشسته

گر خون بگریم کمه بی تو دلم پر غمه دل خونه ماتمه

محراب عشقت دله بودن چه بی حاصله دوری ز تو مشگله

دوم : برنامه گلها

به مناسبت یادی که در گفتگوی بالا از رنگارنگ 471 شد این برنامه تقدیم شما می شود :

گلهای رنگارنگ ۴۷۱

دستگاه : سه گاه

آهنگساز : پرویز یاحقی

ترانه و غزل آواز : بیژن ترقی

خواننده : حمیرا

نوازندگان : پرویز یاحقی – فرهنگ شریف

شعرهای متن : رهی معیری - حسابی - رازی اصفهانی

گویندگان : آذر پژوهش - رضا معینی

دانلود

گوینده :

دوش تا آتش می از دل پیمانه دمید نیم شب صبح جهانتاب ز میخانه دمید

جلوه ها کردم و نشناخت مرا اهل دلی منم آن سوسن وحشی که به ویرانه دمید

آتش انگیز بود باده نوشین گویی نفس گرم رهی از دل پیمانه دید

ترانه :

تو بمانی تو بمانی که تو جانی در برم تو ندانی که ز عشق تو چه امد بر سرم

اگر که جهانی مرا شده دشمن بمان تو برای شکسته دل من

که چشم دل من شود به تو روشن

شدم به تو عاشق خطا که نکردم تو را به غم تو رها که نکردم

برای دل تو چه ها که نکردم

سخن دشمنان مشنو از برم تو مرو

من بخاطر تو از جمله عزیزان یکباره بریدم

به خدا مست عشق توام تا که آتش غم شعله زد به دلم

دست از همه یاران بهر تو کشیدم

شکسته دلم را بده تو پناهی که طفل دل من نکرده گناهی

مرا که ز عشقی نبوده نصیبی خدا کند ای گل مرا نفریبی

به درد دل من تو همچو طبیبی خدا کند ای گل مرا نفریبی

گوینده :

چه خوش است از تو خشمی که ز روی ناز باشد که به عجز چون در آیم در صلح باز باشد

ز فریب وعده امشب نزدیم دیده بر هم که شب امیدواری در خانه باز باشد

آواز :

دور از تو در این شهر مرا همنفسی نیست فریاد کنم از دل و فریاد رسی نیست

ای آه بسوزان به شرر سینه ما را کین سینه برای دل ما جز نفسی نیست

گفتم به از همهمه در سینه چه غوغاست گفتا که درین خانه به جز یار کسی نیست

ما را نفس از هجر به لب آمد و مردم گویند که این عشق تو هم جز هوسی نیست

گوینده :

امشب که رخش بزم فروز من و توست خوش باش ای دل که وقت سوز من و توست

بنشسته و جز شمع کسی پیشش نیست پروانه بیا که روز ، روز من و توست

74 - به یاد تجویدی

gol-ha — Sat, 12 Sep 2009 13:41:18 GMT

یکم :

گفتگو با علی تجویدی

خلاصه و بازنویسی بوسیله آقای مجید معظمی از کتاب چهره های ماندگار نوشته خانم فروغ بهمن پور

* متاسفانه بسیاری از گفتگوهایی که این سالها با آهنگسازان انجام شده است شامل پرسشهای تکراری - سال و محل تولد ، تعداد آهنگهای ساخته شده ، کدام آهنگتان را بیشتر دوست دارید و ... -بوده است و کمتر کسی به علت ساخته شدن آهنگها که مهمترین پرسش است ، پرداخته است .

چه شد که اولین آهنگتان - شب مهتابی - را ساختید ؟

* متاسفانه این ترانه را نداشتم از دوستان خواهش می کنم برای وبلاگ بفرستند .

به خاطر می آورم زمانی که پانزده یا شانزده سال بیشتر نداشتم ، برای درس خواندن به اتفاق همکلاسی هایم به بیرون از شهر می رفتم . هنگام بازگشت ، فلوتم را از جورابم در می آوردم و مشغول نواختن می شدم . در راه بازگشت ، هم چنان که از کوچه ها می گذشتیم ، ساکنین خانه ها بیرون می آمدند و از پنجره سرک می کشیدند و می گفتند : "ساعت آمد" .

علت هم این بود که این برنامه هر شب ما بود و کاملا منظم تکرار می شد . هر شب در ساعت معینی به محله ای و در ساعت دیگر به محله دیگری می رسیدیم ، مردم عادت کرده بودند که در آن زمان معین صدای فلوتم را بشنوند . به همین دلیل به من لقب "ساعت"را داده بودند . از آن جایی که به من علاقه مند شده بودند ، محل خانه ما را یاد گرفتند و اگر شبی صدای فلوتم را نمی شنیدند ، به در منزل ما می آمدند و سراغم را می گرفتند .

شبی به اتفاق دوستانم از محله ای می گذشتم ، متوجه شدم زنی روی سکوی خانه اش نشسته و با شنیدن صدای فلوت به شدت می گرید . این ماجرا چندین شب تکرار شد تا اینکه یک شب آن زن با دیدن ما به سراغم آمد و گفت : دختری دارد که به سختی بیمار است و در حال حاضر قادر به حرف زدن نیست . اما موقعی که می توانست صحبت کند ، همیشه می گفت : "مادر بگو ساعت بیاید و برایم نی لبک بزند" . حالا من از شما می خواهم بیایید و برای او کمی نی لبک بزنید . من با کمی دودلی پذیرفتم و به داخل خانه او رفتم . دختر بیمار او در اتاق بستری بود . رنگ و رویش پریده و چشمانش هم بسته بود . من قریب نیم ساعت بالای سرش فلوت زدم . خلاصه این ماجرا یک هفته ادامه پیدا کرد . بعد از یک هفته مادرش نزد من آمد و گفت : دکتر نصیریان که پزشک معالج دخترم است ، پس از اطلاع از ماجرا گفت : که " این نوای خوش موسیقی ، تاثیر قطعی و تام روی بیمار دارد و نباید قطع شود " .حالا من نمی دانم چگونه از شما تشکر کنم ؟ خیلی خوشحال شدم و با کمال رغبت این کار را ادامه دادم . یک ماه گذشت و در طول این مدت ، بیمار خوب شد . روزی وارد اتاق شدم . دیدم دختر در رختخواب خود نشسته و چشمانش باز است و به من نگاه می کند . دختری بود زیبا و تقریبا هم سال خودم . نگاه پر از مهر او ، و زیبایی چهره اش ، موجب شد که احساس کنم شدیدا به این دختر علاقه مند شده ام . او نیز به من علاقه مند شد . اسم او مهتاب بود .

در جریان این ماجرای عاطفی ، با اولین تاثیر نوازندگی و صدای سازم روبه رو شدم . همین طور برای اولین بار طعم دلبستگی و مهر او را چشیدم و اولین آهنگم را ساختم که شعر آن را دکتر منیره طه سرود . همان طور که گفتم ، برای اولین بار من طعم مهر و محبت را چشیدم و در عین حال به زودی سختی هجران و دوری یار را هم تجربه کردم . به دلیل حجبی که در وجودم بود ، نتوانستم این دلبستگی را برای مادرم بازگو کنم . مسائل مختلف ، از جمله تحصیل من موجب شد که این ماجرا به پایان برسد . ناگفته نماند که این دختر ، مدتی بعد ازدواج کرد و به همراه مادرش به خانه ما آمد و کارت عروسی برایم آورد . ما هم به عروسی او رفتیم .

از میان آثارتان به کدامیک علاقه بیشتری دارید ؟

به تمام آهنگهایی را که در قالب ترانه ساخته ام ، چون بازگو کننده نیازهای واقعی من بوده اند . همه آثارم را دوست دارم ، ولی برخی از آنها یادآور خاطراتی به جای ماندنی است که هرگز از نظرم محو نمی شوند .

به عنوان مثال ، یکی از آهنگهایم را بر اساس ریتمی ساخته ام که با آن ریتم ، پدرم هنگام آمدن به خانه "دق الباب" می کرد . در قدیم ، روی درهای ورودی خانه ها آلتی فلزی ، مانند چکش کوچکی نصب شده بود تا صاحب خانه یا مراجعین ، با آن به در ورودی بکوبند تا ساکنین خانه با شنیدن صدا ، در را به روی آنان باز کنند . پدرم هنگامی که پشت در می رسید ، کوبه را با ریتم خاصی به در می نواخت و ما با شنیدن آن می فهمیدیم که پدر پشت در است . در جواب ، من و برادرهایم با هم با صدای بلند می گفتیم : کیه ؟ پدرم به جای اینکه بگوید : منم ، دو ضربه دیگر به در می کوبید . ریتمی که پدرم به در می کوبید مساوی بود با "تتن تن تتن" و پس از سوال ما یعنی کیه ؟ با ریتم "تتن" دو ضربه به درب خانه می زد . سال ها پس از فوت پدرم ، آهنگی بر اساس این ریتم در دستگاه شور ساختم که ریتم ملودی قسمت اول آن را من از همان وزن الهام گرفتم و این جمله را روی آن گذاشتم "بگو که هستی" برابر با "تتن تتن تن تتن" روی جمله بعدی ، یعنی دو هجای "تتن"، کلمه "منم" را گذاشتم و تصمیم گرفتم دسته کر در شروع ترانه بخوانند "بگو که هستی بگو" و خواننده ترانه خانم دلکش ، در جواب بگوید "منم" .

بیژن ]ترقی [دوست صاحب دلم که در ساختن ترانه استعدادی شگرف دارد ، به طوری است که سالیان دراز به خاطر ارائه کارهای هنری ، نامش ورد زبان ها بوده است ، شعر آن را سرود :

دانلود کنید

بگو که هستی بگو ؟

منم ،

من آن سبوی بی میم ! که مست باده بوده ام ،

ز سینه ها به جرعه ای ، چه عقده ها گشوده ام من

بگو که هستی بگو ؟

منم

آن ز خود بیگانه همدم پیمانه گرمی میخانه منم

آن تهی از باده آن ز جوش افتاده هستی از کف داده منم

نه ساقی سبوکشم برد نه مست باده ای غمم خورد

زمانه سنگ کینه ام زد که دست رد به سینه ام زد

آنکه در میکده ها دلها را داده صفا منم

آنکه با دست تهی از یاران مانده جدا منم

چو به می ساقی مست بی پا شد شکند ساغر را

به زمانه هر کس بزم آرا شد چو من افتد از پا

به صفا چون شمعی بودم که میان جمعی بودم

شده ام من به جاهن تنها

این اثر شاید در حدود سالهای 1333- 1332 از رادیو با صدای خانم دلکش اجرا شد . من این ترانه را خیلی دوست دارم .

یکی از آهنگهای جاویدان شما "آتش کاروان" نام دارد که برای خیلی از دوستداران آثار شما از جمله خود من خاطره انگیز است . خود شما چه خاطره ای از آن دارید ؟

من و بیژن ترقی ، شاعر با احساس و توانا ، به اتفاق خانواده به خارج از تهران رفته بودیم . در اطراف ورامین ، در دشتی وسیع برای درست کردن غذا ، آتشی به پا ساختیم . غذا پختیم و پس از ساعتی توقف خواستیم حرکت کنیم و برویم ، دیدیم آتش هنوز گرم است و اثرش باقی مانده است . من و بیژن ناخودآگاه ، چند لحظه ای به آتش باقی مانده خیره شدیم ، گویی هر دو تحت تاثیر این صحنه قرار گرفته بودیم . من گفتم : بیژن ، ما داریم از اینجا می رویم ولی آتشی که درست کردیم از ما به جا مانده... و همان جا ، هر دوی مان تحت احساسی مشترک ، به زمزمه پرداختیم . بیژن شعری که در حال تولد بود ، زمزمه می کرد و من با آهنگی که درونم شور و هیجانی به وجود آورده بود ، گرم شده بودم . بیژن از زبان آتش گفت : " من هم ای یاران تنها ماندم ، آتشی بودم بر جا ماندم" ، در این وقت هر دوی ما دانستیم که ترانه و آهنگ جدیدی دارد ساخته می شود و ساخته شد . معمولا وقتی می خواهم آهنگی بسازم ، اول آن را در مغز خودم می شنوم و در آن لحظه ، این آهنگ را قبل از ساخت شنیدم .

این آهنگ که در خاطر بسیاری از هموطنان من است ، برای خود من خاطره تلخی به جا گذاشته است . آهنگ ساخته شد و با پخش از رادیو به میان مردم رفت . به همه جای ایران ، به میان عموم مردم . روزی که داریوش رفیعی مرحوم شد ، به تشییع جنازه رفته بودیم . در ظهیر الدوله حدود 300 یا 400 نفری جمع شده بودند . وقتی کار تدفین تمام شد و می خواستیم برگردیم ، یک دفعه مرحوم حسین تهرانی که خیلی متاثر بود ، دو تا سنگ به دستش گرفت و با صدای بلند با کوبیدن منظم سنگها به هم ، "ترجیع بند" این ترانه را در میان جمعیت خواند :

من هم ای یاران تنها ماندم / آتشی بودم بر جا ماندم

با این گرمی جان / در ره مانده حیران /

این غم خود به کجا ببرم ...

و جمعیت با او هم آوا شدند و خواندند . حالت عجیبی پیش آمده بود ، همه را متاثر و احساساتی کرده بود ، همه ما گریه می کردیم ... .

دانلود کنید

آیا تا کنون برای آهنگ های خودتان شعری سروده اید ؟

بله، یکی از آنها را برایتان می گویم . اولین بار در سال 1339 به شیراز سفر کردم . در سفر شیراز به همراه جهانگیر ملک هنرمند معروف ، به زیارت حافظ رفتم . نیمه شب بود و سکوت بود و عظمت حافظ. در آن دیدار دچار شور و حالی شدم کم نظیر . برای اولین بار شعر یکی از آهنگ هایم را ساختم . این شعر را برای شما می خوانم ، حتما شعر و آهنگ آن را شنیده اید و به خاطر دارید . ولی شاید شما و دیگر دوستداران و شنوندگان آن آهنگ ، ندانند که شعر آن را خود من در سفر شیراز و در کنار حافظ گفته ام :

دانلود کنید

بر تربت حافظ بنشستم غمناک یک عالم عشق خفته دیدم در خاک

ای روح بزرگ ابدی ای حافظ اینک مددی به ما فرست از افلاک

ندهم دل خود به کسی نکنم پس از این هوسی

که درد من بکاهد اگر خدا بخواهد

ز سر هوای تو بدر کنم ز کوی تو دگر سفر کنم

دگر فریب دل نمی خورم ز رنج عاشقی حذر کنم

که درد من بکاهد اگر خدا بخواهد

شبی به تربت حافظ ببردم از تو شکایت

ز روی صدق و ارادت بگفتم از تو حکایت

مراد من که تو با صفا شوی ز بند خود پرستی رها شوی

حذر کنی ز هر بد اگر خدا بخواهد

اگر که آتش آه من زمانی افروزد وجود پر گنهت را به یک شرر سوزد

بر آن سرم که دل خود به دست غم نسپارم مگر دو روزه دنیا به کام دل به سر آرم

که درد من بکاهد اگر خدا بخواهد

ارکستر موسیقی ملی ایران برای نخستین اجرا دو آهنگ از شما داشت . راجع به آنها صحبت کنید ؟

آهنگ های من در این ارکستر ، یکی به نام تذرو است که در گام ر- ماژور نوشتم و آقای شجریان آن را خواندند . شعر این آهنگ از دوست عزیزم ، آقای بیژن ترقی ، ترانه سرای فوق العاده با استعداد و شاعر گرانقدر است .

آهنگ دیگری نیز ساختم که با این ارکستر اجرا شد و اصولا زمینه آن با آهنگ های دیگرم فرق می کند ، این آهنگ "توصیفی" بود . بدین معنی که شبی از خواب بیدار شدم و بعد از نیمه شب که مشغول نیایش بودم ، در همین حین ، آهنگ بسیار زیبایی به نظرم رسید . فورا این آهنگ را نوشتم . احساس شعف فوق العاده ای داشتم و احساس کردم دعا و نیایش من مورد توجه حضرت حق قرار گرفته ، لذا بلافاصله آهنگی تحت عنوان سماع ساختم که در شروع این آهنگ از آلات ضربی مختلف ایرانی و حتی خارجی استفاده می شود و خواننده شروع به خواندن اشعاری می کند که جنبه "ذکر" دارد و گروه "کر" هم خواننده را همراهی می کند . چون در حین ساختن آهنگ همیشه این جملات که : "بخوان خدای را " ، " بخوان گره گشای را بخوان" ورد زبانم بوده است ، لذا طبق هماهنگی های که با شاعر انجام دادیم ، قرار شد که این آهنگ از زبان "مرغ حق" بیان شود . بنابراین قسمت اول این شعر این است که :

منگر نوای مرغ حق ثمری بخش به ما صفای عالمی دیگری بخشد

دانلود کنید

در واقع این اولین آهنگی است که ساخته ام و جنبه توصیفی داشته است . نکته مهمی که می خواهم عرض کنم این است که همیشه سعی داشتم ، مردم را با آهنگ های بی کلام آشنا کنم . در این دو اثر ، بیشتر سعی کردم تا آهنگ های بی کلام نیز تا حدودی قبل از اجرای موسیقی با کلام به کار گرفته شوند . بعد از هر قسمتی که خواننده می خواند قسمتی از آن مربوط به آهنگ بی کلام ، است که موید مفاهیم عاطفی اشعار می باشد .

آهنگ " در آرزوی صلح" تازه ترین ساخته شما است. این آهنگ چگونه شکل گرفت؟

بعد از این که مقوله گفتگوی تمدن ها از طرف ریاست جمهوری آقای خاتمی مطرح شد، به نظرم رسید که در این راستا ، کاری انجام بدهم . لذا اهنگی تحت عنوان "در آرزوی صلح" ساختم . در این آهنگ سعی شده که از خود موسیقی استفاده شود و همان طوری که قبلا گفتم ، دوست دارم مردم با موسیقی بدون کلام هم آشنا شون د. چون موسیقی بدون کلام تاثیر بسزایی دارد و اصولا موسیقیدان هنگام ساختن آهنگ بی کلام دستش باز است ، اما زمانی که آهنگساز ، آهنگی را بر اساس شعر می سازد ، مسلما دستش تا حدودی بسته می شود و فقط می تواند از ملودی های خاص بهره مند شود . این آهنگ مقدمه ای دارد و من آن را در گام "ر- ماژور" نوشتم .

شعر این آهنگ از آقای بیژن ترقی است .

دانلود کنید

ای کبوترهای رنگین شادی دل های غمگین

صلح تان پاینده بادا مهرتان تابنده بادا

بعد روی سخن را به طبیعت می برد و می گوید :

ای صفای آب روشن ، ای همه گل های گلشن

رویتان تابنده بادا ...

بعد از این شعر، یک قطعه مهیج نواخته می شود که در واقع اخطاری به بشریت است و می گوید :

ای بشر ای راز هستی ساز خوش آواز هستی

ای کمال آفرینش ای فروغ راه بینش

تو چراغ عالمی ، روشنگری ، شوق آوری ، عشق آفرینی ، تو بهشتی منظری

زیباترین دردانه روی زمین

این گران جانی چرا جنگ و ویرانی چرا

در اینجا آهنگ از لحاظ مفاهیم عاطفی بیان می شود و در ادامه قطعه ای زده می شود با ملودی لطیفی باز اخطاری به بشریت می دهد و می گوید :

ای بشر ای راز هستی ساز خوش آواز هستی

ای کمال آفرینش ای فروغ راه بینش

ای که تو سرلوحه آزادگی سرچشمه نور خدایی

ای که تو در عالم ذوق و هنر چون آسمان بی انتهایی

این گران جانی چرا جنگ و ویرانی چرا

بعد دوباره موزیک اجرا می شود و این جا "کر" و "تک خوان" این شعر و آهنگ را می خوانند که خیلی گیراست :

ما همه برگ و بر یک ریشه و یک شاخه و یک آب و خاکیم و از یک روح پاکیم

ما همه پرورده یک دانه و یک گلشن و یک باغبانیم و از یک خاندانیم

بدین ترتیب ، این آهنگ با اخطاری که به بشریت می دهد ، خاتمه می یابد .

یکی از آرزوهای من این است که موفق بشوم ، این آهنگ را برای ارکستر بزرگ بنویسم و دلم می خواهد از هماهنگی شایسته ای برخوردار باشد و از هر جهت در شان و شخصیت این موضوع بسیار مهم باشد . البته من این آهنگ را نوشته ام و مشغول کار کردن روی آن هستم . آرزومندم که همزمان با سال "گفت و گوی تمدنها" این آهنگ هم به نحو شایسته ای اجرا شود . تصمیم گرفته ام که این آهنگ را برای ممالک مختلف بفرستم و شعر آن هم به زبان انگلیسی و فرانسه ترجمه شود که بدانند چه کاری در این زمینه انجام شده است .

دوم : برنامه گلها

دانلود کنید

گلهای رنگارنگ 348

دستگاه : چهارگاه

آهنگها : علی تجویدی

ترانه : معینی کرمانشاهی

خواننده : پروین

آواز : قوامی

شعرها : خواجو – حاج میرزا حبیب خراسانی – اقبال پاکستانی

گوینده : آذر پژوهش

قوامی :

یک آتش در نیستانی فتاد سوخت چون عشقی بر جانی فتاد

شعله تا سرگرم کار خویش شد هر نی ای شمع مزار خویش شد

گوینده :

منزل ار یار قرین است چه دوزخ چه بهشت سجده گه بر نیاز است چه مسجد چه کنشت

پروین :

خدایا سینه ای عشق آفرین از من دیوانه مستان

خدایا از دل آشفته ام این حالت مستانه مستان

چو من نازک دلی در عاشقی دیگر مبادا

گل نشکفته ای چون قلب من پرپر مبادا

مکن منعم مده پندم که آزاد از همه بندم رها از چون و از چندم

مرا جز سایه عشق و وفا بر سر مبادا

تهی از باده شوقم دمی ساغر مبادا

خوشا عشق و خوشا در عالم دل پا نهادن

دو دست رد به روی سینه دنیا نهادن

گوینده :

سحر بر شاخسار بوستانی چه خوش می گفت مرغ نغمه خوانی

برآور هر چه اندر سینه داری سرودی ناله ای آهی فغانی

قوامی و تجویدی (سه گاه سی کرن) :

چهر حق را جلوه اندر کعبه و میخانه نیست گر بود جز در دلی آشفته و دیوانه نیست

مخالف

یاوه پویی تا به کی از بهر راحت در جهان راحتی گر هست جز در ساحت میخانه نیست

درد اگر داری برو داد از پی مردم بزن گوشه این در بجز یک همت مردانه نیست

گوینده :

شنیدم در عدم پروانه می گفت دمی از زندگی تاب و تبم بخش

پریشان کن سحر خاکسترم را ولیکن سوز و سازم یک شبم بخش

73 - شهین دخت شبیری

gol-ha — Sun, 30 Aug 2009 13:22:18 GMT

یکم : ترانه ماه

این مطلب از مجله رادیو ایران بوسیله آقای مجید معظمی بازنویسی شده است .

از ما گذشت

در این ماه باز هم تجویدی ، هنرمند ارزنده و آهنگساز توانای رادیو ایران بهترین ترانه ماه را ساخت . آهنگی که او برای این ماه تهیه کرد و از رادیو ایران پخش شد ، به دلها نشست و همه آن را پذیرا شدند . پس از پخش ، شنوندگان ارجمند تلفن ها کردند و نامه ها نوشتند و آهنگساز و خواننده و سراینده را ستودند .

این ستایش ها و حسن اقبال شنوندگان سبب شد که مجله رادیو ایران این ترانه را به عنوان بهترین ترانه ماه معرفی نماید . ما برای آنکه از کیفیت پدید آمدن این ترانه شنوندگان باخبر گردند با آقای تجویدی تماس گرفتیم تا معلوم گردد که ایشان در چه شرایطی این آهنگ را ساخته و شهرآشوب چگونه غزل آنرا پدید آورده و خانم شبیری با چه احساسی آنرا خوانده است.

وقتی از تجویدی پرسیدم ، تحت تاثیر چه عاملی این آهنگ را ساختید ؟

گفت : من این ترانه را تحت تاثیر یکی از غزلهای "شهرآشوب" که مطلع آن اینست :

من بار سنگینم ، مرا بگذار و بگذر نیکم ، بدم ، اینم ، مرا بگذار و بگذر

ساخته ام .

البته باید بگویم که این آهنگ را مدتها قبل تهیه کرده بودم . به خوبی به یاد دارم که روزی زیر درخت کهنسال پر شکوفه ای نشسته بودم . از مشاهده این درخت حالتی به من دست داد که ناگفتنی است . با خود اندیشیدم این درخت کهنسال ، هر بهار تجدید جوانی می کند و نشاط و رونق را از سر می گیرد ولی من که هر سال با آمدن بهار حس می کنم جوانی را کم کم از دست می دهم چنان متاثر شدم که بی اختیار ، کلماتی که بیان کننده این تاثر بود زیر لب زمزمه کردم و غزل شهرآشوب را خواندم و اشک ریختم و آهنگی را که مورد بحث است ساختم . اکنون که این آهنگ از رادیو اجرا شده و بر دلها نشسته است به جای آنهمه تاثر ، نشاط عمیقی به من دست می دهد زیرا اگر جوانی را از دست داده ام آهنگ من همیشه شاد است .

آقای تجویدی افزود : اگر به مفاهیم شعری که آقای شهرآشوب در کمال هنرمندی ساخته توجه شود و دقیقا با آهنگ ، تطبیق گردد احساس خواهد شد که تا چه اندازه ، آهنگ و شعر حالاتی را که از مشاهده یک درخت کهنسال بارور به آهنگساز دست داده بیان کرده است ؟

همانطوری که قبلا گفتم اساساً آهنگ "از ما گذشت" تحت تاثیر یکی از غزلهای شهرآشوب ساخته شده است . این را هم بگویم که اگر خواننده نتواند آنچه آهنگساز ساخته ادا کند و کلمات شعر را با آهنگ اخت دهد به راستی برای آهنگساز ضایعه است.

خوشبختانه خانم شهین شبیری که خود اهل شعر نیز هست این ترانه را با هنرمندی و احساس تمام خوانده اند و من روی هم رفته به آینده خانم شبیری خوشبینم و امیدوار .

آقای تجویدی در فرجام از تشویق معنوی رادیو ایران و مردم به عنوان "یک نشئه عرفانی" یاد کردند و با حق شناسی تمام از اینکه طی ماههای اخیر غالب آهنگهایشان مورد پذیرش عموم واقع شده اظهار امتنان نمودند .

خواننده پر احساس

وقتی با خانم شهین شبیری درباره ترانه "از ما گذشت" تماس گرفتم و نظر ایشان را خواستم اظهار داشتند دفعه اولی که من این آهنگ را شنیدم احساسی به من دست داد که گریه ام گرفت . آقای تجویدی این آهنگ را بسیار خوب ساخته اند و من علاقه دارم باز هم آهنگی از ایشان بخوانم چون ارزش هنری دارد و مردم پسند است و با آنکه این ترانه دو سه بار بیشتر در برنامه های مختلف پخش نشده خیلی زود مورد توجه مردم قرار گرفته است .

بد نیست خوانندگان عزیز مجله رادیو ایران اطلاع داشته باشند که خوانم شبیری چند سال قبل با رادیو ایران همکاری داشت . سپس به همراهی همسرش بخاطر تحصیلات ایشان در رشته پزشکی عازم انگلستان گردید و حین اقامت در لندن به همراه سنتور آقای نصرتی در رادیو بی بی سی برای ایرانیان مقیم لندن آواز خواند . این برنامه که نظیر یک شاخه گل و در حقیقت برنامه شاعرانه ای بود مخصوص ایرانیها تهیه شده بود . بعد هم با عشق سرشار وطن پرستی به ایران مراجعت کرد و این اولین بار بود که در رادیو ترانه ای خواندند .

خانم شبیری اضافه کردند که درک هنری مردم ایران فوق العاده بالا رفته و روی این اصل تصمیم گرفته ام با وجود خانه داری و بچه داری باز هم به خوانندگی خود ادامه دهم .

سوز خاموش نشدنی

اغلب آهنگی به آهنگساز الهام می شود و بعد ، شاعری روی آن آهنگ ترانه ای می سازد و چه بسا که آهنگساز تحت تاثیر غزل یا حتی یک بیت شورانگیز قرار گیرد . همچنان که نوشتیم ترانه "از ما گذشت" به همین ترتیب آماده شده است .

وقتی با آقای سنایی که به نام "شهرآشوب" مشهور است تماس گرفتم تا نظر و احساس ایشان را درباره ترانه "از ما گذشت" جویا شوم ، اول چند غزل آبدار برایم خواند و مرا نشئه وجد کرد تا شاید خود بتوانم احساسش را دریابم . آنگاه چنین آغاز سخن کرد :

من همیشه بمانند ساز کولی آماده نواختن هستم . اما حقیقت اینست که دوستانی با من دمسازند که با اعجاز مسیحایی هنر خود فریاد مرا در می آورند و تجویدی آهنگساز شوریده که از صدایی گرم نیز برخوردار است و به عقیده من خداوند ذوق است در ردیف اول این دوستان قرار دارد . من با آنکه اعتقاد کامل دارم که هر شاعری دارای رسالتی است و دارای اندیشه ای نغز و تازه است ولی هنوز به اصالت شعر خود ... ]متاسفانه بقیه این مطلب در صفحه دیگری بوده است که من ندارم ! – توضیح از وبلاگ گلها[ .

دانلود اجرای با تار دانلود اجرای ارکستر

تصویر نت کوچک شده است برای دانلود آن به اندازه واقعی روی عکس کلیک راست کنید و سپس آن را ذخیره کنید

متن ترانه

دیگر مخوان شرح غم این عاشق دیوانه آتش به جان را

دیگر مکن آگه از این افسانه جانسوز من بیگانگان را

آتش زدی بال و پرم را بر هم مزن خاکسترم را

دل گشته اکنون از دست غم خون

من بار سنگینم مرا بگذار و بگذر نیکم بدم اینم مرا بگذار و بگذر

گفتم ز دل سودای تو بیرون کنم بیرون نشد از عیش لیلایی دلم مجنون کنم مجنون نشد

دیگر مسوزان بال این پروانه آزرده جان را بر شاخه بگذار این گل پژمرده بی باغبان را

اکنون ز پا افتاده ام من از کف جوانی داده ام من

دیگر چه جویی با من چه گویی

من بار سنگینم مرا بگذار و بگذر نیکم بدم اینم مرا بگذار و بگذر

اکنون که من در آتش عشق تو بر جا مانده ام با این دل درد آفرین تنهای تنها مانده ام

از ما گذشت اما دل دیوانه دلداده مشکن حالا که مست از باده ای پیمان ما مستانه مشکن

دوم : بزم خصوصی

چون این برنامه معرفی ندارد بنابراین درباره نوازندگان اثر مطمئن نیستم ولی با توجه به رنگ صدای سازها می توان آنها را چنین حدس زد :

مایه : افشاری

خواننده : محمد رضا شجریان

نوازندگان : (شریف ، یاحقی ، موسوی ، معروفی ، عبادی ، جهانگیر ملک) ؟

شعر ها : علی اشتری - مولوی

دانلود

عمریست تا به پای خم از پا نشسته ایم در کوی میفروش چو مینا نشسته ایم

ما را ز کوی باده فروشان گزیر نیست تا باده در خم است همینجا نشسته ایم

تا موج حادثات چه بازی کند که ما با زورق شکسته به دریا نشسته ایم

ما آن شقایقیم که با داغ سینه سوز جامی گرفته در پی صحرا نشسته ایم

طفل زمان فشرد چو پروانه ام به مشت جرم دمی که بر سر گلها نشسته ایم

*]عمری دویده ایم به هر سوی و عاقبت دست از طلب بشسته و از پا نشسته ایم

فرهاد با ترانه مستانه غزل در هر سری چو نشاط صهبا نشسته ایم[

مثنوی

بشنو از نی چون حکایت می کند از جدایی ها شکایت می کند

کز نیستان تا مرا ببریده اند از نفیرم مرد و زن نالیده اند

هر کسی از ظن خود شد یار من وز درون من نجست اسرار من

سینه خواهم شرحه شرحه از فراق تا بگویم شرح درد اشتیاق

* علی اشتری فرزند شادروان میرزا احمد خان اشتری به سال ۱۳۰۱ شمسی در تهران چشم بجهان گشود و به تاریخ ۱۱ دیماه ۱۳۴۰ دارفانی را وداع گفت .

وی از آن جا كه در ماجراجویی عاشقانه گرفتار آمد ، «فرهاد» را برای تخلص برگزید .

چهارم : کوک سه تار (12 – بخش پایانی)

* این بار به واپسین بخش کوک سه تار یعنی به آواز راست پنجگاه می پردازیم ؛ البته چون دوستان نظری درباره این بخش ندادند من هم متوجه نشدم که سکوتشان نشانه رضا بوده است یا نارضایی ؟!

1 – کوک های راست پنجگاه دانلود

1 - کوک فا : دو – فا – دو – دو .

2 – کوک دو : دو – سل – دو – دو .

3 – کوک سل : دو – سل – ر – ر .

2 – تکنوازان دانلود

مایه : ماهور

سه تار : احمد عبادی

ویلن : اسدالله ملک

تنبک : جهانگیر ملک

72 - تک صدایی در موسیقی سازی - یادی از امیر حیاتی

gol-ha — Tue, 18 Aug 2009 14:09:18 GMT

یکم : آفت تک صدایی در موسیقی سازی

* بسیاری از دوستان درباره اینکه در سالهای نزدیک صدای بیشتر خوانندگان شبیه صدای آقای شجریان شده است و خطر این یکنواختی مطالبی نوشته اند ، اما کمتر کسی به شباهت صدای ساز نوازندگان در این چند سال توجه کرده است .

در برنامه گلها در حالی چند نوازنده از یک ساز شرکت داشتند که صدادهی ، جمله پردازی و ... آنها کاملا با هم گوناگون بوده است بطوریکه شنوندگان آماتور هم با کمی دقت هم - همانطور که صدای خوانندگان گوناگون را می شناسند – می توانستند متوجه شوند که ساز کدام نوازنده اکنون پخش می شود !! .

برای نمونه شما به این سازها و نام ها دقت کنید :

- تار : مجد – شهناز – شریف

- ویلن : یاحقی – بدیعی – ملک – تجویدی – خرم

- سنتور : ورزنده – نجاحی – توکل – صارمی

... یکی از راههای نوآوری و خلاقیت در هنر رها کردن تعصب و توجه به سبک های گوناگون می باشد ؛ در حالیکه متاسفانه امروز دیده می شود که بیشتر هنرجویان استاد خود را در حد خدا پرستش می کنند و حتی حاضر نیستند به ساز دیگران نیز گوش کنند و اگر هم این کار را انجام دهند نه به دیده خریدار بلکه فقط برای اشکال تراشی انجام می دهند که ... ره به ترکستان است !

- در شماره 29 وبلاگ قطعه دخترک ژولیده ساخته علی نقی وزیری را با اجرای تار فرهنگ شریف تقدیم کردم که بخاطر پاک شدن آرشیو وبلاگ از بین رفت . بنابه درخواست یکی از دوستان دوباره این قطعه به همراه اجرای آقای وزیری – برای مقایسه مطلب بالا - در دسترس شما قرار می گیرد .

دانلود اجرای شریف دانلود اجرای وزیری

* یکی از دوستان با ایمیل درباره خواننده ای که در تصویر زیر می بینید پرسیده است . از دوستانی که درباره وی و آثارش اطلاعاتی دارند خواهش می کنم در بخش نظرات بنویسند .

دوم :

امیر حیاتی (۱۳۸۴ - ۱۳۰۰)

امیر حیاتی نخست از دوازده سالگى نزد پدر خود علیقلى حیاتى تنبور نواختن را آموخت ؛ سپس نزد سید نصرت الدین جیحون آبادى مقام هاى باستانى و حقانى تنبور را فراگرفت .

حیاتى كه در شهر صحنه - كرمانشاه - دیده به جهان گشوده بود در دهه سی به تقاضای دوستانش تهران آمد . او سپس به رادیو رفت و با تنبورش آهنگ ماندگار «على گویم على جویم» را در سال 1339 خواند و نواخت .

از آثار به جا مانده از این نوازنده ، مقام‌هاى باستانى تنبور با نظارت شادروان سید خلیل عالى نژاد است كه توسط نشر ماهور منتشر شده است.

تنبور خاص او که به "نداء الحق" موسوم است ، کاسه به مراتب بزرگ تر از سایر تنبورها دارد . وی در سرودن شعرهای کردی و فارسی نیز بسیار صاحب ذوق بود .

سوم : برنامه گلها

دو نکته را درباره این اثر یادآور می شوم :

1 – از دوستان بابت کیفیت نامطلوب این اثر پوزش می خواهم .

2 – پس از درخواست راهنمایی در مورد شماره درست این برنامه دوست گرامی آقای میلاد اسفندیاری یادآور شدند که شماره درست همان ۱۳۸ است که با سپاس از ایشان تصحیح لازم انجام شد .

دانلود

گلهای جاویدان ۱۳۸

خواننده : امیر حیاتی – قوامی (فاخته ای) – بنان

نوازندگان : عبادی – تجویدی – محجوبی – یاحقی

گوینده : آذر پژوهش

** در برنامه های گلها ( به جز یک بار در برگ سبز) صدای تنبور چند بار در گلهای جاویدان اجرا شد .

بخش نخست برنامه ضربی ساقی نامه با سه تار عبادی است که گاهی نیز تنبور امیرحیاتی به گوش می رسد :

گوینده :

امشب که غم عشق مدام است مدام جام می لعل با قوام است قوام

خون غم و اندیشه حلال است حلال خواب و هوس خواب حرام است حرام

درآ تا خرقه قالب دراندازم همین ساعت درآ تا خانه هستی بپردازم همین ساعت

صلا زن پاکبازی را رها کن خاک بازی را که یک جان دارم و آن خواهم که دربازم همین ساعت

کمان زه کن خدایا نه که تیر قاب قوسینی چه وقت آمد که من جان را سپر سازم همین ساعت

چون برمی آید این آتش فغان می خیزد از عالم امانم ده امانم ده که بگدازم همین ساعت

گوینده دو بیت زیر از غزلیات مولانا را می خواند (... که این اشعار مولانا خطاب به شمس تبریزی است) و سپس عبادی چهارمضرابی می نوازد :

زاهد بودم ترانه گویم کردی سرفتنه بزم و باده جویم کردی

سجاده نشین با وفایی بودم بازیچه کودکان کویم کردی

ادامه ساقی نامه

جهان از ترس می درد و جان از عشق می پرد که مرغان را به رشک آرم ز پروازم همین ساعت

به شمس الدین تبریزی ؟؟ لامکان آمد سمند من ؟؟ همین ساعت

** گوینده دو بیت دیگر از غزل معروف پیشین را می خواند ؛ ولی جالب اینکه پاسخ با صدای گوینده زن (معشوق) اجرا می شود که حسن دقت پیرنیا را می رساند ! و تا پایان برنامه چند بار دیگر تکرار می شود :

گفتم دل و دین بر سر کارت کردم هر چیز که داشتم نثارت کردم

گفتا تو که باشی که کنی یا نکنی این من بودم که بی قرارت کردم

2- شوشتری

** در برنامه جاویدان بر خلاف دیگر برنامه های گلها هر برنامه در چند دستگاه گوناگون اجرا می شده است .

ای زندگی و تن و توانم همه تو جانی و دلی ای دل و جانم همه تو

تو هستی من شدی از آنی همه من من نیست شدم در تو از آنم همه تو

قوامی و تجویدی :

شوشتری

از بهر تو افتادم ای دوست به میخانه سرمست می عشقم کم ده ، دو سه پیمانه

تو مست می ای ، من مست به دیدارت ماندیم خراب اینجا ما را که برد خانه

من عاشق بیچاره گشتم ز خود آواره در شهر شدم شهره زین پس من و ویرانه

بیداد

در گوشه درویشی با راحت و بی خویشی بگذار من خسته ، هر سو مکن افسانه

فرود - (تکرار) فرود به همایون

من با تو همی گفتم کز عشق بلا خیزد هان ای دل دیوانه هشیار شدی یا نه ؟

3- دشتی (با پیانو محجوبی)

من عاشق روی تو نگارم چه کنم وز چشم خوش تو شرمسارم چه کنم

هر لحظه یکی شور برآرم چه کنم ولله به خدا خبر ندارم چه کنم

بخروشیدم گفت خموشت خواهم خاموش شدم گفت خروشت خواهم

برجوشیدم گفت که نی ساکن باش ساکن گشتم گفت به جوشت خواهم

4 – دشتی

** گویا این قطعه زیبا تنها همنوازی - رسمی - محجوبی و یاحقی است !

با یار به گلزار شدم رهگذری بر گل نظری فکندم از بی خبری

دلدار به من گفت که شرمت بادا رخسار من اینجا و تو در گل نگری

5 – افشاری

گفتم که دلم هست به پیش تو گرو دل باز ده آغاز مکن حیله نو

افشاند هزار دل ز هر حلقه زلف گفتا دل خود بجوی و بردار و برو

بنان و عبادی :

من نمی گویم که عاقل باش یا دیوانه باش گر به جانان آشنایی از جهان بیگانه باش

گر سر مقصود داری مو به مو جوینده شو ور وصال گنج خواهی سر به سر ویرانه باش

گر ز تیر غمزه خونت ریخت ساقی دم نزن ور به جای باده زهرت داد در شکرانه باش

چون قدح از دست مستان می خوری مستانه خور چون قدم در خیل مردان می زنی مردانه باش

گر شبی در خانه جانانه مهمانت کنند گول نعمت را نخور مشغول صاحباخانه باش

این هم چند گلی بود جاویدان که امشب نثار شد ، شب خوش

چهارم : کوک سه تار (11)

در ادامه مطلب شماره گذشته این بار به آواز ماهور می پردازیم :

1 – کوک های ماهور دانلود

1 - کوک دو : دو – سل – دو – دو .

2 – کوک فا : دو – فا – دو – دو .

3 – کوک فا : دو – سل – دو – فا .

4 – کوک دو : دو – سل – دو – فا .

5 – کوک ر : دو – سل – ر – ر . (ماهور سل – توضیح از وبلاگ گلها)

2 – تکنوازان 532 دانلود

مایه : ماهور

سه تار : احمد عبادی

ویلن : اسدالله ملک

تنبک : جهانگیر ملک

71 - خواسته موسیقی دانان از نامزدهای ریاست جمهور

gol-ha — Thu, 23 Jul 2009 09:12:18 GMT

یکم :

انتخابات ریاست جمهوری و مطالبات موسیقی دانان

حالا که انتخابات ریاست جمهوری - به خیر و خوشی ! - به پایان رسیده است شاید بهتر بتوان درباره ماجراهای آن داوری کرد .

مثلا هر چند وعده های نامزدهای ریاست جمهوری پس از انتخاب معمولا "صد تا یه غاز" می شود ولی به هر حال همین مطرح شدن و توجه به خواسته آن گروه ها می تواند به خودی خود ، مهم باشد .

تا جایی که خاطرم است مطالبات همه گروه ها در این انتخابات مطرح شد : زنان ، سینماگران ، دانشجویان ، روزنامه نگاران ، کشاورزان و ... و حتی همجنس بازان ؛ اما سهم موسیقی دانان همچنان هیچ بود .

اما جالب اینجاست در حالیکه در فیلم تبلیغاتی آقای احمدی نژاد که در تلویزیون نمایش داده شد همگی دیدیم بر خلاف سیاست صدا و سیما - که نشان دادن ساز حرام است حتی در مراسم چهره های ماندگار که بزرگانی چون شهناز و شریف تار نواختند - گروه موسیقی به خوانندگی آقای سالار عقیلی نمایش داده شد !؟ و جالتر اینجاست که خود ایشان نیز وابسته به همان گروه کاملا مخالف موسیقی است !!

بنابراین وقتی جریان هایی که به موسیقی اعتقاد ندارند به موقع از آن استفاده ابزاری می کنند ، چرا موسیقی دانان در هیچ انتخاباتی دیده نمی شوند و مسائل خود را در این گلوگاهها مطرح نمی کنند ؟!

اما برخی مطالبات کلی ما می توانست اینها باشد :

- نمایش ساز و ارکستر در تلویزیون .

- تاسیس شبکه وِیژه موسیقی در رادیو و تلویزیون .

- ساخت سالنهای وِیژه کنسرت موسیقی - مانند تالار وحدت - در تهران و شهرستانها .

- توسعه هنرستان موسیقی به همه شهرهای ایران .

- حمایت از موسیقی سنتی و اصیل ایرانی در برابر موسیقی پاپ .

این که گذشت ... اما امیدوارم در انتخابات بعدی حواسمان جمع باشد .

دوم : بازخوانی

در شماره های پیش برخی آثار بازخوانی شده را چند بار تقدیم کردیم ؛ این بار یکی از ساخته های اسدالله ملک که سالها پیش با صدای الهه اجرا شده بود و پس از انقلاب با صدای ایرج در آلبوم غزلخوان بازسازی شد می شنوید :

* مقدمه (اورتور) این اثر پس از انقلاب در ساخته دیگر ملک ، با صدای بهرام حصیری در آلبوم و تصنیف جان عاشق استفاده شده است .

جدایی

دانلود با صدای ایرج دانلود با صدای الهه

به دام تو افتادم کی شود کنی آزادم داده عشق تو بر بادم آه از این جدایی

به دام غم افتادم کی روی دمی از یادم داده یاد تو بر بادم وای از این جدایی

ز همراهان بگسستی در به روی من بربستی جان من کجا بنشستی آه از این جدایی

به دیگران پیوستی یاد عشق من بشکندی رشته وفا بگسستی وای از این جدایی

بی تو نغمه ریزد از ناله های من با تو مرغ حق شود هم صدای من

بی تو ناله خیزد از نغمه های من بی تو مرغ شب بود همنوای من

ای که رفته ای از کنار من رفتی و خزان شد بهار من آه از این جدایی

ای که بوده ای آشنایی من رفتی و غمت شد بلای من وای از این جدایی

چه سازم ای لاله سحر کز ره صفا بازآیی

چه سازم ای رفته از نظر کز ره وفا بازآیی

چو ماه پنهان من چنان نقش آرزو پیدایی آه

به چشم بیدار من چنان نقش آرزو پیدایی آه

یارا دور از تو غم بلای من همنوای من آه از این جدایی

یادت دور از تو شد بلای من بی وفای من وای از این جدایی

چون نی می نالم با نوای دل در هوای دل کز درم در آیی

هر شب می نالم با خدای دل کز بلای دل کو مرا رهایی

ز دام عشقت ای گل گرد رهم قسم به خاک مجنون بار دگر دل به مهی ندهم

ز دام مهرت اکنون گرد راهم قسم با خاک مجنون بار دگر دل به کسی ندهم

* شعر ترانه جدایی از مشفق کاشانی است ولی نوشته های آبی متن اجرای قدیمی ترانه است .

سوم : بزم خصوصی

* برخی دوستان خواستار آوازهای خصوصی از دیگر هنرمندان شده بودند که در آینده تقدیم خواهد شد ولی این بار برای همخوانی با بخش بالا بر آن شدم که آوازی خصوصی از ایرج تقدیم کنم :

مایه : شوشتری دانلود

آواز : حسین خواجه امیری (ایرج)

نی : محمد موسوی

تنبک : جهانگیر ملک

شعر : ؟

سال اجرا : ۱۳۶۴

من از دل بیشتر ؟؟ که هم ؟؟ و هم ؟؟دارم

فتد پروانه ای ترسم در آتش نسوزد کاش شمعی بر مزارم

به پای دیگری ترسم نشیند مکش ای همنشین از پای خارم

چهارم : کوک سه تار (10)

در ادامه مطلب شماره گذشته این بار به آواز اصفهان می پردازیم :

* بیات اصفهان با کمی چشم پوشی شبیه گام مینور کلاسیک می شود و به همین خاطر بسیاری از ترانه های دوست داشتنی ما که – بینابین- شباهت به موسیقی پاپ و اصیل دارند در این گام ساخته شده اند مانند : مرا ببوس ، سلطان قلبها ، عاشقم من و ...

* گوشه های اصلی آواز بیات اصفهان - که شخصیت مستقلی دارند – عبارتند از :

- درآمد : که نت شاهد آن درجه یکم گام اصفهان است .

- بیات راجه : که شاهد آن درجه دوم گام است .

- عشاق : که آن را برای ورود به دستگاه شور بکار می برند .

1 – کوک های اصفهان دانلود

1 - کوک دو : دو – سل – دو – دو .

2 – کوک سل : دو – سل – ر – ر .

3 – کوک فا : دو – فا – فا – دو .

4 – کوک فا : دو – فا – دو – دو .

5 – کوک ؟ : دو – فا – لا کرن – می کرن .

2 – تکنوازان 146 دانلود

مایه : اصفهان

سه تار : احمد عبادی

ویلن : اسدالله ملک

70 - هنرمند سیاسی یا اجتماعی ؟ - به یاد ویگن

gol-ha — Tue, 07 Jul 2009 08:44:18 GMT

یکم : هنرمند سیاسی یا اجتماعی ؟

همه ما ایرانیها شنیده ایم که سیاست پدر و مادر ندارد ؛ بنابراین زیبنده هیچ هنرمندی نیست که خود را آلوده بازیهای سیاسی بکند .

ولی مرز ظریفی بین مسایل سیاسی و اجتماعی است و هنرمند بر حسب وظیفه ای که در قبال مردمی - که با شرکت در کنسرت ها یا خرید آثار وی و ... او را به جایگاه کنونی رسانده اند - دقیقا باید در مسائل اجتماعی مشارکت کند ؛ مثلا از نمونه های روشن :

- نخستین موسیقی دانی که در مسائل اجتماعی وارد شده عارف قزوینی بود که تصنیف های وطنی او در دوره انقلاب مشروطه بر زبان آزادیخواهان جاری شد .

- بعدها در دروره استبداد رضا شاه کمتر مجالی به این گونه هنرمندان داده شد ولی همزمان با اشغال ایران در جنگ جهانی دوم روح الله خالقی سرود جاودانه ای ایران را ساخت و بعد ها هم در ماجرای آذربایجان ... .

- بعدها در دوره ملی شدن نفت به دست مصدق ، ابوالحسن صبا سرود سی تیر را با روی آهنگی از حسین ملک – بردار بزرگتر اسدالله ملک – سرود که البته پس از کودتا موجب دردسر برای سازنده و سراینده اثر شد و ... .

- سپس در دوره انقلاب اسلامی نیز گروه شیدا و عارف با اشعار هوشنگ ابتهاج و آهنگسازی محمد رضا لطفی ، حسین علیزاده و پرویز مشکاتیان و با صدای محمدرضا شجریان و شهرام ناظری به خلق پیوستند .

* البته همیشه مسائل انقلابی سبب اظهارنظر موسیقی دانان نبوده است بلکه در حوادث طبیعی مانند زلزله نیز هنرمندان به یاری مردم شتافتند ؛ مانند برنامه گلهای رنگارنگ 474 به مناسبت زلزله خراسان یا کنسرت شجریان در زلزله بم .

حتی برنامه گلها برای خلیج پارس و ... ویژه برنامه ای تهیه کرد .

بگذریم ...

حادثه سی تیر

این نوشته از کتاب یادنامه صبا نوشته آقای ده باشی بازنویسی شده :

حسین ملک در مصاحبه ای که در نامه "نیروی سوم هفتگی" به تاریخ آدینه 2 مرداد 1332 چاپ شده است در مورد این سرود چنین گفته است :

- در روز سی تیر کجا بودید ؟

- ابتدا منزل بودم و سپس به میدان بهرستان رفتم . مردم دسته دسته به میدان وارد می شدند و سربازان و تانکها در جلوی مردم صف آرایی می کردند .

- مردم از چه طبقاتی بودند ؟

- از همه طبقه . از محصل تا بازاریان و از پیر و جوان و زن و مرد . با التهاب و بعد از خستگی و پریشانی بی اندازه ای خود را آماده حوادث می کردند .

- چگونه در این آشوب و هرج و مرج شما به فکر ساختن آهنگ افتادید ؟

- حرکت سربازان و مانور تانکها و برق سرنیزه و حالت هجوم ارتش در برابر مردم بی اسلحه و بی دفاع ، ثبات و مقاومت لجوجانه مردم در برابر سربازان ، ضربه اول را در روح من وارد کرد و بلافاصله مرا متوجه صدای زنجیر تانکها و سم اسبها و حرکت منظم سربازان برای عقب زدن و پراکنده کردن مردم کرد . ریتم اول آهنگ مولود همین حرکت است .

قسمت دوم آهنگ در خیابان اکباتان به وجود آمد . در اینجا مغز درهم ریخته و جسد خون آلوده امیر بیجار حالت سبعیت و خونخواری چند افسر نظامی و شهربانی در برابر مردم و مقاموت مردم ، مرا وادار کرد در حالیکه از هر طرف مورد تهدید و خطر بودم در همان لحظات مرگبار و هولناک به تندی و تحت تاثیر این منظره نت آهنگ را یادداشت کنم .

قسمت سوم آهنگ در حالیکه که منظره فرار مردم را از مقابل سربازان نشان می دهد روح مقاومت و فداکاری مردم و استفاده از لحظه مساعد برای عقب زدن سربازان را در بر دارد . این قسمت بالاخره پیروزی انقلاب سی تیر را در برابر سربازان هیات حاکمه مجسم می کند . ضربه های شدید و موزون و در عین حال غمناک و محزون این قسمت مظلومیت شهدا و عزای عمومی مردم را در مرگ همرزمان و در عین حال شادی و پیروزی و موفقیت قیام سی تیر را نشات می دهد .

- بالاخره این آهنگ چگونه تنظیم شد ؟

- تمام قسمت های آهنگ در همان روز اول تمام شد و بعد از آن هییچ گونه تغییر اصلاحی در آن به عمل نیامد .

- وزن این آهنگ از نظر موسیقی شناسی چه شباهتی با آهنگهای ایرانی دارد ؟

- آهنگ در گام ماهور تنظیم شده است و در جایی که وزن مینور و ماژور در این آهنگ به نظر می خورد خشونت حاکی از روح مقاومت و سرسختی مردم تم اصلی این آهنگ است .

جا دارد این شعر و آهنگ که هم یک اثر با ارزش هنری است و هم یادگار ملی است امروزه روز که "نه از تاک نشان مانده است و نه از تاکنشان" با ارکستر و گروه خوانندگانی عظیم به صورتی شایسته به اجرا در بیایید . به امید آتن روز .

شد زمام ملتی سپرده دست دولتی که با تفنگ و توپ و تانک و تیر

کند حکومت چو مستبدی ، جابرانه

این نظامیان کنون به امر آمری جبون به ملتی سپر نموده جان

هدف نمایند به خون کشانند ، جاهلانه

ز رگبار مسلسل ها هزاران تن فتاد از پا به خون اجساد آغشته ز کشته پشته ها گشته

جمله تن فدا نموده بهر آزادی ، عاشقانه

وزید از کوهسار نسیمی خوش دار نویدی که ملت پیروز شده امروز

بگو اکنون به خصم دون برو بیرون تو بمانی ای وطن ، جاودانه

ملتی که شد غیور تا به کی بود صبور

چون ز حد شدی شود جسور کشد ز عزت ترا به ذلت ، ماهرانه

برای دریافت نت به اندازه واقعی روی تصویر کلیک راست کنید و سپس ذخیره کنید

دانلود سرود

دوم : به یاد ویگن

ویگن دردریان در 2 آذر 1308 در همدان به دنیا آمد و در سال 2003 میلادی در لس آنجلس درگذشت .

نخستین گیتارش را از یک سرباز روسی خرید و چنان پیشرفت که با لقب سلطان جاز ایران جاودانه شد و حتی مورد تایید روح الله خالقی نیز قرار گرفت (به مقاله های کتاب "ای ایران" گردآوری گلنوش خالقی مراجعه کنید) و در چند برنامه گلها نیز حضور داشت .

او در فیلم های بسیاری مانند : آتش و خاکستر – آرامش قبل از توفان – اعتراف – تپه عشق – خون و شرف – و ... بازی کرد

و در فیلم های زیادی نیز از صدای او استفاده شد مانند : آسمون جل – بازی عشق – شب نشینی در جهنم – دنیای پول – بیوه های خندان و ...

* نخستین ترانه ای که وی در رادیو اجرا کرد "مهتاب" نام داشت ؛ اجرایی که بطور زنده در برنامه شما و رادیو انجام شده است تقدیم می شود :

1- مهتاب دانلود

مهتاب ای مونس عاشقان روشنایی آسمان آه

مهتاب ای چراغ آسمان روشنی بخش جهان کو ماه ام

؟؟ شبها با او در آنجا بودیم فارغ ز دنیا لبها به لبها بودیم

با یگدکر ما پیش تو تنها بودیم مفتون و شیدا غرق تماشا بودیم

مهتاب امشب که پیش توام او رفته و من مانده ام آه

افسوس رفت آن دوران گذشت سر نهم بر کوه و دشت از هجرش

* ترانه بعدی - به نظرم - محبوب ترین ترانه ای است که ویگن خوانده است :

2 - چرا نمی رقصی دانلود

قد و بالای تو رعنا را بنازم تو گل باغ تمنا را بنازم

تو که با عشوه گری از همه دل می بری من و شیدا می کنی چرا نمی رقصی

تو که با موی طلا بر و بالای بلا فتنه بر پا می کنی چرا نمی رقصی

ای سبک رقص بلا تو مکن ناز و بیا تو که در رقص طرب شعبده بازی

ای گل عشق و صفا مرو از محفل ما تو که شاداب تر از هر گل نازی

چو برقصی تو فریبا ببری از دل من تاب و توانم

چو خرامی ز تمنا فکنی برق هوس بر دل و جانم

ز نگاهم چه گریزی تو پریزاده مگر خواب و خیالی

چه شود گر بخرامی تو که شیرین تر از امید وصالی

سوم : برنامه گلها

توضیحان درون [ ] از وبلاگ گلها است .
یپرم خان ، ارمنی بوده است و همین سبب در این برنامه آهنگ محلی ارمنی به کار برده شده است . از دوستان ارمنی زبان خواهش می کنم ، متن ترانه ارمنی را برای وبلاگ ارسال کنند .
البته یپرم ارمنی - امروزه - در کتاب های تاریخ دبیرستان ... .
وسایل شخصی یپرم در موزه کلیسای وانک اصفهان نگهداری می شود .

یک شاخه گل 324 دانلود

مایه : بیات اصفهان

آهنگها : محلی ارمنی

تنظیم : جواد معروفی

تکنوازان ارکستر : انوشیروان روحانی – فرید فرجاد

خواننده : الهه - ویگن

گوینده : آذر پژوهش

این شاخه گل به یاد شاردوان یپرم است که در برانداختن استبداد صغیر یعنی پس از آنکه مجلس شورای ملی [به دستور محمد علیشاه قاجار و بوسیله کلنل لیاخوف روسی] به توپ بسته شد و سر بسیاری از آزادیخواهان بر سر دار رفت ، از گیلان قیام کرد و رو به تهران آورد . پس از فتح تهران با کمک سرداران بختیاری و شادروان سپهدار تنکابنی [و ستارخان و باقرخان تبریزی] به ریاست شهربانی منصوب گردید .

بعد از برقراری نظم در مرکز به رفع غائله زنجان و گموش تپه و همچنین قیام ارشدالدوله پرداخت و همه جا پیروز گردید ؛ جز در واقع قلعه شوریجه در همدان که برای ایران و مشروطیت ایران به خاک افتاد و جان سپرد . اردیبهشت 1291 ؛ روانش شاد باد .

ترانه :

تا در گوشم قصه تو در چشمم چهره تو در سینه من آتش تو پنهان شد خوب من

در لبهایم سوز بیان در قلبم شور نهان در دیده من اشک روان جوشان شد خوب من

با این مستی کجا بروم از کویت چرا بروم که بیوفا نباشم

از دریای تو برکنارم در موج تو ندارم که آشنا نباشم

تا افشاندی موی سیه بر دوشان روی چو مه گلزار جهان در نظرم توفان شد

چهارم : بزم خصوصی

طبق وعده شماره پیش باز هم یکی دیگر از اجراهای خصوصی آقای شجریان به دوستدارانش تقدیم می شود

* قطعه ضربی که در آغاز اجرا می شود ساخته شیرخدایی و سروده ترقی با داصی رفیعی می باشد با مطلع :به هر بزمی به هر جمعی نظر کردم .

دستگاه : شور

نوازندگان : پرویز یاحقی (ویلن) – فرهنگ جولایی (سنتور) - ارجمندی (تنبک)

آواز : محمد رضا (سیاوش) شجریان

شعرها : حافظ

غروب 26 تیر 1358

دانلود

حسنت به اتفاق ملاحت جهان گرفت آری به اتفاق جهان می توان گرفت

افشاری راز خلوتیان خواست کرد شمع شکر خدا که سر دلش در زبان گرفت

می خواست گل که دم زند از رنگ و بوی دوست از غیرت صبا نفسش در دهان گرفت

آسوده بر کنار چو پرگار می شدم دوران چو نقطه عاقبتم در میان گرفت

خواهم شدن به کوی مغان آستین فشان زین فتنه ها که دامن آخر زمان گرفت

زین آتش نهفته که در سینه من است خورشید شعله ایست در آسمان گرفت

می خور که هر که آخر کار جهان بدید از غم کران بر آمد و رطل گران گرفت

بیا تا گل بر افشانیم و می در ساغر اندازیم فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو در اندازیم

وگر غم لشکر انگیزد که خو نعاشقان ریزد من و ساقی به هم سازیم و بنیادش بر اندازیم

بر برگ گل به خون شقایق نوشته اند کانکس که پخته شد می چون ارغوان گرفت

پنجم : کوک سه تار (9)

در ادامه مطلب شماره گذشته این بار به آواز همایون می پردازیم :

1 – کوک های همایون دانلود

1 - کوک می کرن : دو – سل – ر – ر .

2 – کوک ر کرن : دو – سل – دو – دو .

3 – کوک لا کرن : دو – سل – لا کرن – ر .

4 – کوک لا کرن : دو – فا – سل – دو .

5 – کوک سل کرن : دو – فا – سل کرن – می بمل .

2 – تکنوازان 424 دانلود

مایه : همایون

سه تار : احمد عبادی

ویلن : اسدالله ملک