یکم : آفت تک صدایی در موسیقی سازی
* بسیاری از دوستان درباره اینکه در سالهای نزدیک صدای بیشتر خوانندگان شبیه صدای آقای شجریان شده است و خطر این یکنواختی مطالبی نوشته اند ، اما کمتر کسی به شباهت صدای ساز نوازندگان در این چند سال توجه کرده است .
در برنامه گلها در حالی چند نوازنده از یک ساز شرکت داشتند که صدادهی ، جمله پردازی و ... آنها کاملا با هم گوناگون بوده است بطوریکه شنوندگان آماتور هم با کمی دقت هم - همانطور که صدای خوانندگان گوناگون را می شناسند – می توانستند متوجه شوند که ساز کدام نوازنده اکنون پخش می شود !! .
برای نمونه شما به این سازها و نام ها دقت کنید :
- تار : مجد – شهناز – شریف
- ویلن : یاحقی – بدیعی – ملک – تجویدی – خرم
- سنتور : ورزنده – نجاحی – توکل – صارمی
... یکی از راههای نوآوری و خلاقیت در هنر رها کردن تعصب و توجه به سبک های گوناگون می باشد ؛ در حالیکه متاسفانه امروز دیده می شود که بیشتر هنرجویان استاد خود را در حد خدا پرستش می کنند و حتی حاضر نیستند به ساز دیگران نیز گوش کنند و اگر هم این کار را انجام دهند نه به دیده خریدار بلکه فقط برای اشکال تراشی انجام می دهند که ... ره به ترکستان است !
- در شماره 29 وبلاگ قطعه دخترک ژولیده ساخته علی نقی وزیری را با اجرای تار فرهنگ شریف تقدیم کردم که بخاطر پاک شدن آرشیو وبلاگ از بین رفت . بنابه درخواست یکی از دوستان دوباره این قطعه به همراه اجرای آقای وزیری – برای مقایسه مطلب بالا - در دسترس شما قرار می گیرد .
* یکی از دوستان با ایمیل درباره خواننده ای که در تصویر زیر می بینید پرسیده است . از دوستانی که درباره وی و آثارش اطلاعاتی دارند خواهش می کنم در بخش نظرات بنویسند .

دوم :
امیر حیاتی (۱۳۸۴ - ۱۳۰۰)

امیر حیاتی نخست از دوازده سالگى نزد پدر خود علیقلى حیاتى تنبور نواختن را آموخت ؛ سپس نزد سید نصرت الدین جیحون آبادى مقام هاى باستانى و حقانى تنبور را فراگرفت .
حیاتى كه در شهر صحنه - كرمانشاه - دیده به جهان گشوده بود در دهه سی به تقاضای دوستانش تهران آمد . او سپس به رادیو رفت و با تنبورش آهنگ ماندگار «على گویم على جویم» را در سال 1339 خواند و نواخت .
از آثار به جا مانده از این نوازنده ، مقامهاى باستانى تنبور با نظارت شادروان سید خلیل عالى نژاد است كه توسط نشر ماهور منتشر شده است.
تنبور خاص او که به "نداء الحق" موسوم است ، کاسه به مراتب بزرگ تر از سایر تنبورها دارد . وی در سرودن شعرهای کردی و فارسی نیز بسیار صاحب ذوق بود .
سوم : برنامه گلها
دو نکته را درباره این اثر یادآور می شوم :
1 – از دوستان بابت کیفیت نامطلوب این اثر پوزش می خواهم .
2 – پس از درخواست راهنمایی در مورد شماره درست این برنامه دوست گرامی آقای میلاد اسفندیاری یادآور شدند که شماره درست همان ۱۳۸ است که با سپاس از ایشان تصحیح لازم انجام شد .
گلهای جاویدان ۱۳۸
خواننده : امیر حیاتی – قوامی (فاخته ای) – بنان
نوازندگان : عبادی – تجویدی – محجوبی – یاحقی
گوینده : آذر پژوهش
** در برنامه های گلها ( به جز یک بار در برگ سبز) صدای تنبور چند بار در گلهای جاویدان اجرا شد .
بخش نخست برنامه ضربی ساقی نامه با سه تار عبادی است که گاهی نیز تنبور امیرحیاتی به گوش می رسد :
گوینده :
امشب که غم عشق مدام است مدام جام می لعل با قوام است قوام
خون غم و اندیشه حلال است حلال خواب و هوس خواب حرام است حرام
درآ تا خرقه قالب دراندازم همین ساعت درآ تا خانه هستی بپردازم همین ساعت
صلا زن پاکبازی را رها کن خاک بازی را که یک جان دارم و آن خواهم که دربازم همین ساعت
کمان زه کن خدایا نه که تیر قاب قوسینی چه وقت آمد که من جان را سپر سازم همین ساعت
چون برمی آید این آتش فغان می خیزد از عالم امانم ده امانم ده که بگدازم همین ساعت
گوینده دو بیت زیر از غزلیات مولانا را می خواند (... که این اشعار مولانا خطاب به شمس تبریزی است) و سپس عبادی چهارمضرابی می نوازد :
زاهد بودم ترانه گویم کردی سرفتنه بزم و باده جویم کردی
سجاده نشین با وفایی بودم بازیچه کودکان کویم کردی
ادامه ساقی نامه

جهان از ترس می درد و جان از عشق می پرد که مرغان را به رشک آرم ز پروازم همین ساعت
به شمس الدین تبریزی ؟؟ لامکان آمد سمند من ؟؟ همین ساعت
** گوینده دو بیت دیگر از غزل معروف پیشین را می خواند ؛ ولی جالب اینکه پاسخ با صدای گوینده زن (معشوق) اجرا می شود که حسن دقت پیرنیا را می رساند ! و تا پایان برنامه چند بار دیگر تکرار می شود :
گفتم دل و دین بر سر کارت کردم هر چیز که داشتم نثارت کردم
گفتا تو که باشی که کنی یا نکنی این من بودم که بی قرارت کردم
2- شوشتری
** در برنامه جاویدان بر خلاف دیگر برنامه های گلها هر برنامه در چند دستگاه گوناگون اجرا می شده است .
ای زندگی و تن و توانم همه تو جانی و دلی ای دل و جانم همه تو
تو هستی من شدی از آنی همه من من نیست شدم در تو از آنم همه تو
قوامی و تجویدی :

شوشتری
از بهر تو افتادم ای دوست به میخانه سرمست می عشقم کم ده ، دو سه پیمانه
تو مست می ای ، من مست به دیدارت ماندیم خراب اینجا ما را که برد خانه
من عاشق بیچاره گشتم ز خود آواره در شهر شدم شهره زین پس من و ویرانه
بیداد
در گوشه درویشی با راحت و بی خویشی بگذار من خسته ، هر سو مکن افسانه
فرود - (تکرار) فرود به همایون
من با تو همی گفتم کز عشق بلا خیزد هان ای دل دیوانه هشیار شدی یا نه ؟
3- دشتی (با پیانو محجوبی)
من عاشق روی تو نگارم چه کنم وز چشم خوش تو شرمسارم چه کنم
هر لحظه یکی شور برآرم چه کنم ولله به خدا خبر ندارم چه کنم
بخروشیدم گفت خموشت خواهم خاموش شدم گفت خروشت خواهم
برجوشیدم گفت که نی ساکن باش ساکن گشتم گفت به جوشت خواهم
4 – دشتی

با یار به گلزار شدم رهگذری بر گل نظری فکندم از بی خبری
دلدار به من گفت که شرمت بادا رخسار من اینجا و تو در گل نگری
5 – افشاری
گفتم که دلم هست به پیش تو گرو دل باز ده آغاز مکن حیله نو
افشاند هزار دل ز هر حلقه زلف گفتا دل خود بجوی و بردار و برو
بنان و عبادی :

من نمی گویم که عاقل باش یا دیوانه باش گر به جانان آشنایی از جهان بیگانه باش
گر سر مقصود داری مو به مو جوینده شو ور وصال گنج خواهی سر به سر ویرانه باش
گر ز تیر غمزه خونت ریخت ساقی دم نزن ور به جای باده زهرت داد در شکرانه باش
چون قدح از دست مستان می خوری مستانه خور چون قدم در خیل مردان می زنی مردانه باش
گر شبی در خانه جانانه مهمانت کنند گول نعمت را نخور مشغول صاحباخانه باش
این هم چند گلی بود جاویدان که امشب نثار شد ، شب خوش
چهارم : کوک سه تار (11)
در ادامه مطلب شماره گذشته این بار به آواز ماهور می پردازیم :
1 – کوک های ماهور دانلود
1 - کوک دو : دو – سل – دو – دو .
2 – کوک فا : دو – فا – دو – دو .
3 – کوک فا : دو – سل – دو – فا .
4 – کوک دو : دو – سل – دو – فا .
5 – کوک ر : دو – سل – ر – ر . (ماهور سل – توضیح از وبلاگ گلها)

2 – تکنوازان 532 دانلود
مایه : ماهور
سه تار : احمد عبادی
ویلن : اسدالله ملک
تنبک : جهانگیر ملک
یکم :
انتخابات ریاست جمهوری و مطالبات موسیقی دانان
حالا که انتخابات ریاست جمهوری - به خیر و خوشی ! - به پایان رسیده است شاید بهتر بتوان درباره ماجراهای آن داوری کرد .
مثلا هر چند وعده های نامزدهای ریاست جمهوری پس از انتخاب معمولا "صد تا یه غاز" می شود ولی به هر حال همین مطرح شدن و توجه به خواسته آن گروه ها می تواند به خودی خود ، مهم باشد .
تا جایی که خاطرم است مطالبات همه گروه ها در این انتخابات مطرح شد : زنان ، سینماگران ، دانشجویان ، روزنامه نگاران ، کشاورزان و ... و حتی همجنس بازان ؛ اما سهم موسیقی دانان همچنان هیچ بود .
اما جالب اینجاست در حالیکه در فیلم تبلیغاتی آقای احمدی نژاد که در تلویزیون نمایش داده شد همگی دیدیم بر خلاف سیاست صدا و سیما - که نشان دادن ساز حرام است حتی در مراسم چهره های ماندگار که بزرگانی چون شهناز و شریف تار نواختند - گروه موسیقی به خوانندگی آقای سالار عقیلی نمایش داده شد !؟ و جالتر اینجاست که خود ایشان نیز وابسته به همان گروه کاملا مخالف موسیقی است !!
بنابراین وقتی جریان هایی که به موسیقی اعتقاد ندارند به موقع از آن استفاده ابزاری می کنند ، چرا موسیقی دانان در هیچ انتخاباتی دیده نمی شوند و مسائل خود را در این گلوگاهها مطرح نمی کنند ؟!
اما برخی مطالبات کلی ما می توانست اینها باشد :
- نمایش ساز و ارکستر در تلویزیون .
- تاسیس شبکه وِیژه موسیقی در رادیو و تلویزیون .
- ساخت سالنهای وِیژه کنسرت موسیقی - مانند تالار وحدت - در تهران و شهرستانها .
- توسعه هنرستان موسیقی به همه شهرهای ایران .
- حمایت از موسیقی سنتی و اصیل ایرانی در برابر موسیقی پاپ .
این که گذشت ... اما امیدوارم در انتخابات بعدی حواسمان جمع باشد .
دوم : بازخوانی
در شماره های پیش برخی آثار بازخوانی شده را چند بار تقدیم کردیم ؛ این بار یکی از ساخته های اسدالله ملک که سالها پیش با صدای الهه اجرا شده بود و پس از انقلاب با صدای ایرج در آلبوم غزلخوان بازسازی شد می شنوید :
* مقدمه (اورتور) این اثر پس از انقلاب در ساخته دیگر ملک ، با صدای بهرام حصیری در آلبوم و تصنیف جان عاشق استفاده شده است .
جدایی
دانلود با صدای ایرج دانلود با صدای الهه

به دام تو افتادم کی شود کنی آزادم داده عشق تو بر بادم آه از این جدایی
به دام غم افتادم کی روی دمی از یادم داده یاد تو بر بادم وای از این جدایی
ز همراهان بگسستی در به روی من بربستی جان من کجا بنشستی آه از این جدایی
به دیگران پیوستی یاد عشق من بشکندی رشته وفا بگسستی وای از این جدایی
بی تو نغمه ریزد از ناله های من با تو مرغ حق شود هم صدای من
بی تو ناله خیزد از نغمه های من بی تو مرغ شب بود همنوای من
ای که رفته ای از کنار من رفتی و خزان شد بهار من آه از این جدایی
ای که بوده ای آشنایی من رفتی و غمت شد بلای من وای از این جدایی
چه سازم ای لاله سحر کز ره صفا بازآیی
چه سازم ای رفته از نظر کز ره وفا بازآیی
چو ماه پنهان من چنان نقش آرزو پیدایی آه
به چشم بیدار من چنان نقش آرزو پیدایی آه
یارا دور از تو غم بلای من همنوای من آه از این جدایی
یادت دور از تو شد بلای من بی وفای من وای از این جدایی
چون نی می نالم با نوای دل در هوای دل کز درم در آیی
هر شب می نالم با خدای دل کز بلای دل کو مرا رهایی
ز دام عشقت ای گل گرد رهم قسم به خاک مجنون بار دگر دل به مهی ندهم
ز دام مهرت اکنون گرد راهم قسم با خاک مجنون بار دگر دل به کسی ندهم
* شعر ترانه جدایی از مشفق کاشانی است ولی نوشته های آبی متن اجرای قدیمی ترانه است .
سوم : بزم خصوصی

* برخی دوستان خواستار آوازهای خصوصی از دیگر هنرمندان شده بودند که در آینده تقدیم خواهد شد ولی این بار برای همخوانی با بخش بالا بر آن شدم که آوازی خصوصی از ایرج تقدیم کنم :
مایه : شوشتری دانلود
آواز : حسین خواجه امیری (ایرج)
نی : محمد موسوی
تنبک : جهانگیر ملک
شعر : ؟
سال اجرا : ۱۳۶۴
من از دل بیشتر ؟؟ که هم ؟؟ و هم ؟؟دارم
فتد پروانه ای ترسم در آتش نسوزد کاش شمعی بر مزارم
به پای دیگری ترسم نشیند مکش ای همنشین از پای خارم
چهارم : کوک سه تار (10)
در ادامه مطلب شماره گذشته این بار به آواز اصفهان می پردازیم :
* بیات اصفهان با کمی چشم پوشی شبیه گام مینور کلاسیک می شود و به همین خاطر بسیاری از ترانه های دوست داشتنی ما که – بینابین- شباهت به موسیقی پاپ و اصیل دارند در این گام ساخته شده اند مانند : مرا ببوس ، سلطان قلبها ، عاشقم من و ...
* گوشه های اصلی آواز بیات اصفهان - که شخصیت مستقلی دارند – عبارتند از :
- درآمد : که نت شاهد آن درجه یکم گام اصفهان است .
- بیات راجه : که شاهد آن درجه دوم گام است .
- عشاق : که آن را برای ورود به دستگاه شور بکار می برند .
1 – کوک های اصفهان دانلود
1 - کوک دو : دو – سل – دو – دو .
2 – کوک سل : دو – سل – ر – ر .
3 – کوک فا : دو – فا – فا – دو .
4 – کوک فا : دو – فا – دو – دو .
5 – کوک ؟ : دو – فا – لا کرن – می کرن .
2 – تکنوازان 146 دانلود
مایه : اصفهان
سه تار : احمد عبادی
ویلن : اسدالله ملک
