| تبليغات | X |
یکم : مرده پرستی ؛ خوب یا بد ؟!
مسئله این است ؟
معمولا ما هموطنان ، همدیگر را به مرده پرستی نکوهش می کنیم و اینکه همیشه پس از مرگ عزیزان و ... به یادشان می افتیم و ... ؛ اما این بار می خواستم دو نکته را خاطر نشان کنم :
1 – نخست اینکه در سالهای اخیر بارها شخصا دیده ام که برای هنرمندان و دانشمندان و ... کشورمان - در زمان زنده بودن- مراسم بزرگداشت گرفته شده است ؛ گاهی هم این کار بوسیله نهادهای دولتی! مانند صدا وسیما برگزار شده است (مراسم چهره های ماندگار منظورم است البته به چگونگی گزینش هنرمندان فعلا کاری ندارم) و یا سازمان هنری فرهنگی شهرداری تهران (برای نمونه برای آقایان منصور نریمان و حسین یوسف زمانی و احمد ابراهیمی و ...) . پس از این نظر در حد توانمان بی حساب شده ایم .
2 – اما آنچه مرا به نوشتن این مقاله واداشت مرگ خواننده کشور همسایه مان آذربایجان ، مسلم مقامایف بود و اینکه در مراسم تدفین وی علاوه بر مقامات محلی ، حتی رئیس جمهور و نخست وزیر روسیه (مدودف و ولادمیر پوتین) نیز شرکت کردند ! و مقاسیه کنید مثلا با مراسم تدفین پرویز یاحقی که فکر نکنم حتی معاون وزیر هم شرکت کرده بود:
تو خود بخوان حدیث مفصل ازین مجمل
دوم : غزلخوان
پس از انقلاب و در حدود سالهای 1376 (دوران ریاست جمهوری آقای خاتمی) مجوز داده شد که آثار حسین خواجه امیری منتشر شود .
آلبوم نخست خاطرم نیست ولی آلبوم دوم که بسیار برای من خاطره انگیز است و چون "نقش بر سنگ" در ذهنم ماندگار شده است ، آلبوم غزلخوان بود که با همکاری هنرمند بزرگ اسدالله ملک منشتر شد و در آن برخی از تصنیفهای قدیمی بازسازی شدند که احتمالا تعداد بسیار زیادی از شما اجرای قدیم آنها را نشنیده اید که در اینجا دو اثر از آنها را که پیدا کرده ام تقدیم دوستداران صدای ایرج و بویژه ویلن ملک می شود .
بویژه از این جهت که سولوی ویلن ملک در این دو اثر سرشار از ملودی های گوناگون و شنیدنی است .
1 - بهار جاودان
شعر : مشفق کاشانی دانلود اجرای قدیم
* قسمت های داخل کروشه{} در بازخوانی تغییر کرده است !؟
{ای بهار جاودانم گل فروز آشیانم از جدایی ها بلا خیزد}
ای که داری قصد جانم قصد جان ناتوانم زآشنایی هم بلا خیزد
کردی ای گل باده نوشم بی قرار از جام دوشم
زآن لب نوشین مست و مدهوشم ای فریبا رو کش در آغوشم
غنچه گل در چمن ها از لبت گوید سخن ها با زبان بلبل گویا
چون نسیم ای جان جانان بگذری از باغ و بستان
با من بیدل ساعتی بنشین تا به وجد آید این دل غمگین
بشنو نغمه از بلبلان پیمان مشکن آرام جان
پیمان مشکن جانم بیا بشنو یکدم راز مرا
که جز از وصل تو در دنیا آرزویی نبود ما را
دارم نازیننا آرزویت در جوانی بی تو دلستانم کی توانم زندگانی
که جز از وصل تو در دنیا آرزویی نبود ما را
2 – ساقی
شعر : مشفق کاشانی دانلود اجرای قدیم
ساقی دگر توبه شکست مستم و مست چون ؟؟
کی بشکند ساغر و می کز دست تو افتد به دستم
ای ساقی امشب من مست مستم گر توبه کردم {با یاد چشمت} ساغر شکستم
ساغر می پیاپی بده ساقی تا نماند از آن می دگر باقی
بتا اگر این زمان بی خبرم از جهان نقش تو بر دل و جان دارم
آواز :
زان می که داد ساقی مجلس به دست ما بالا گرفت کار دل می پرست ما
سرگشته چون کبوتر گم کرده آشیان دل را به بام دوست نباشد نشست ما
سوم : برنامه گلها
گلهای تازه 39
مایه : دشتی
آواز : ایرج
نوازندگان : اسدالله ملک ، منصور صارمی ، جهانگیر ملک
شعر : سعدی
گوینده : آذر پژوهش
صدا بردار : محمد جهانفرد
در این برنامه و پیش از اجرای آواز ، قطعه بسیار زیبای گریه لیلی را با ویلن ملک می شنوید ؛ این تک بیت که خانم پژوهش دکلمه کردند نیز در آواز اجرا نشده است :
ای هوشیار اگر به سر مست بگذری عیبش نکن که بر سر مردم قضا رود
آواز :
درآمد
عیبی نباشد از تو که بر ما جفا رود مجنون از آستانه لیلی کجا رود
گر من فدای جان تو گردم دریغ نیست بسیار سر که در سر مهر و وفا رود
بیات راجه
حیف آیدم که پای همی بر زمین نهی کین پای لایق است که بر چشم ما رود
عشاق و شور
ای آشنای کوی محبت صبور باش بیداد نیکوان همه بر آشنا رود
فرود به دشتی
سعدی بدر نمی کنی از سر هوای دوست در پات لازمست خار جفا رود
چهارم : اجرای خصوصی
در شماره های گذشته وبلاگ (شماره 53) از آقای مهران مهتدی چند بار گفتگو شد و از نواخته های وی و شاگردانش آثاری معرفی شد . این بار وی به همراه یکی دیگر از شاگردان جوانش ، آواز ایرج را همراهی می کند :
دستگاه : چهارگاه
آواز : ایرج
شعر : ؟
ویلن : مهران مهتدی
سنتور : محمد تنکابنی
نیست در سودای زلفت کار من جز بی قراری ای پریشان طره تا چندم پریشان می گذاری
آفتابا از در میخانه مگذر کین حریفان یا ببوسندت که یاری یا بنوشندت که جامی
در پایان نیز ویلن دو نفر از شاگردان ویلن ایشان نیز تقدیم می شود :
1 – ویلن آقای بهزاد فیض بخش در مایه دشتی دانلود
2 – ویلن آقای رضا رجبی در مایه ابوعطا (تصنیف چشمه سراب از یاحقی) دانلود
3 – ویلن آقای رضا رجبی در دستگاه همایون دانلود
پنجم : کوک سه تار
سالها پیش آقای احمد عبادی دو نوار به نام کوک سه تار منتشر کردند که در آنها کوک های گوناگون سه تار را در همه دستگاه ها و آواز ها به شاگردان سه تار معرفی کردند و در هر کوک به اجرای قطعه ای نیز پرداختند ولی چون قطعه اجرایی کوتاه است بر آن شدم که همراه هر کدام یکی از برنامه های تکنوازان را که آقای عبادی (همگی به همراه ویلن اسدالله ملک) شرکت داشته اند را نیز ضمیمه کنم .
1 – کوک های دشتی : دانلود
1 – دشتی ر (راست کوک) : دو – سل – ر – ر .
* گام این کوک گام شور سل است : سل – لا کرن – سی بمل – دو – ر – می – فا – سل ؛ که نت شاهد و متغیر دشتی از – درجه پنجم گام شور - "ر" آغاز می شود .
2 – دشتی لا : دو – فا – لا – ر . (یا : دو – سل – لا – ر : توضیح از وبلاگ گلها)
* گام این کوک گام شور "ر" است : ر – می کرن – فا – سل – لا – سی بمل – دو – ر ؛ که نت شاهد دشتی " لا " می شود .
3 – دشتی سل : دو – فا – سل – دو . (یا : دو – فا – دو – دو : وبلاگ گلها)
* گام این کوک ، گام شور دو است : دو – ر کرن – می بمل – فا – سل – لا بمل – سی بمل – دو ؛ که نت شاهد درجه پنجم گام یعنی "سل" است .
4 – دشتی سی : دو – سل – سی – می .
* گام این کوک شور "می" است : می – فا دیز – سل – لا – سی – دو – ر – می .؛ نت شاهد "سی" می شود .
* توضیح بدهم که کوک سه تار عبادی در این اجراها حدود یک و نیم پرده بم تر از دیاپازون است .
* می توان دشتی "می" و ... را هم روش مشابه به کوک ها و گام های بالا اضافه نمود . (وبلاگ گلها)
2 – تکنوازان 212 دانلود
مایه : دشتی
ویلن : اسدالله ملک
سه تار : احمد عبادی
تنبک : جهانگیر ملک
یکم : یادنامه
حسن ناهید – متولد 1320
منبع : کتاب چهره های ماندگار نوشته خانم فروغ بهمن پور
- هر موسیقی دانی با یک خاطره هنرش را شروع کرده است ، اولین خاطره شما چیست ؟
- 50 سال پیش زمانی که فقط 10 سال داشتم تحت تاثیر نوای نی کسایی قرار گرفتم . من که شیفته استاد بودم در راه مدرسه جلوی در مغازه هایی که رادیو داشتند می ایستادم و صدای ساز وی را می شنیدم .
روزی به این فکر افتادم که یک نی تهیه کنم ولی ما در شیراز زندگی می کردیم که آنجا فقط نی چوپانی بود ؛ بالاخره سال 32 به همراه یکی از اعضای خانواده به اصفهان رفتم و نی خریدم بعد که به شیراز آمدم آن قدر با خودم کلنجار رفتم تا توانستم صدایی از آن در بیاورم .
هر روز جلوی مغازه می ایستادم و زمانی که صدای ساز استاد پخش می شد آن نواها را در حافظه ام نگه می داشتم .
پدرم نظامی و مذهبی بود و با موسیقی به شدت مخالف بود به ناچار من 3 – 4 لحاف روی سرم می انداختم و بعد شروع به تمرین می کردم و یک روز که مشغول نواختن بودم ، پدرم زودتر به منزل آمد و نی را گرفت و شکست .
همان موقع یک نامه برای استاد کسایی نوشتم و ایشان در جواب نوشت :
بچه جان برو درست را بخوان
چند وقت پیش که مهمان استاد بودم ایشان نامه را بعد از 50 سال آورد و نشان من داد .
سال 38 کلاس 5 دبیرستان بودم که در اردوی رامسر رتبه اول شدم و جایزه ام دو ماه سفر به اروپا بود : فرانسه ، بلژیک ، هلند ، آلمان ، ایتالیا ، یوگوسلاوی و اتریش .
از سفر که برگشتم پدرم فهمید که بزرگ شده ام و دیگر زیاد کاری به من نداشت .
همانسال یک گروه فیلمبرداری ، فیلمی از شیراز تهیه می کرد آنها از من دعوت کردند که سر مزار حافظ یک قطعه موسیقی اجرا کنم . مازیار پرتو یکی از فیلمبرداران پس از شنیدن ساز من گفت : چرا به تهران نمی آیی ؟
من هم یک نامه جعلی از طرف وزارت فرهنگ و هنر تایپ کردم به این مضمون که : چون کار شما در آرامگاه حافظ مورد توجه قرار گرفته از جنابعالی دعوت می کنیم برای ادامه کار هنری به تهران بیایید .
بالاخره پدرم با مشورت مدیر مدرسه اجازه داد که ... .
سال 39 به تهران آمدم . یکی از دوستانم در سفر اروپا مرا به استاد مهدی کمالیان معرفی کرد که مدیر کل وزارت بهداری بودند . ایشان مرا نزد حسین دهلوی بردند که به من تعلیم نت بدهند .
ایشان چون رهبر ارکستر صبا و هنرستان موسیقی بود وقت نداشتند ولی بخاطر کمالیان قبول کردند و من بعد از دو سه ماه به اداره فرهنگ و هنر در تالار فارابی رفتم و همان نتی که آنها می نواختند من هم زدم که همه تعجب کردند ... .
بعدا که رهبر ارکستر مهدی فتاح شد ، مرا به خالقی معرفی کرد که کار مرا پسندیدند و گفتند یک نامه درخواست استخدام بنویس و زیر آن نامه نوشت :
علاوه بر اینکه نی خوب می زنند نت را خوب می دانند .
برای اینکه من نخستین نوازنده ای بودم که نی را به ارکستر آورده بودم برای من جلسه ای 100 تومان دستمزد در نظر گرفتند و ... .
*آقای ناهید دو نمونه نیز ذکر می کند :
1 – در می زند (آهنگ از منوچهر لشکری ، ترانه از سیمین بهبهانی و خواننده مرضیه که در سه گاه اجرا شده است) . دانلود کنید
2 – مرغ شباهنگ (آهنگ از اسدالله ملک ، ترانه از معینی کرمانشاهی و خواننده محمودی خوانساری که در افشاری اجرا شده است) . دانلود کنید
- از مرحوم زرین پنجه چه خاطره ای داريد ؟
- هر وقت كه نزد ايشان می رفتيم هميشه ما را نصيحت مي كردند كه :
پسر جان وقتی می خواهی به مهمانی بروی غذایی در منزلت بخور که آنجا حرص نزنی آنجا اگر میوه نخوری چیزی نمی شود .
مواظب باش نظر بدی به هیچ چیز نداشته باشی مثلا 4 تا موز برنداری بگذاری جلوی سازت ، یک وقت می بینی انگشتر صاحب خانه گم می شود می گویند باید همه چیز را بگردیم بعد از جعبه ساز تو 4 تا موز پیدا می کنند که خیلی بد است .
- اگر از موحوم ورزنده خاطره ای دارید خیلی برای ما جالب است ؟
- ورزنده ریتم را خوب می دانست و در عوض کردن ریتم تبحر داشت ؛ یک ضربی شور با بنان دارد به نام ساقی فرخ رخ که در حین این که شور می زد به شهناز می رفت و اصلا مکث نمی کرد که ساز را کوک کند همانطور که می زد خرک را کمی پس و پیش می کرد .(این برنامه در نخستین شماره وبلاگ گلها تقدیم شد که اینجا هم دوباره تقدیم می شود) دانلود آهنگ لینک شماره 1 وبلاگ
سنتورش هم خیلی عجیب بود : یک سنتور خیلی بزرگ با صفحه کج و کوله ، مضرابهایش هم کلفت و قاشقی بود جا (حلقه) انگشتی نداشت .
سیم گیرهایش یکی میخ بود ، یکی پیج بود ، بعدی سیخ بود ؛ سیم چپ و راستش هم سفید بود و سیم زرد نداشت .
می گفت این ساز را پدرم ساخته است .
دوم : برنامه گلها
یک شاخه گل 442
آواز : محمودی خوانساری
غزل آواز : عماد خراسانی
همنوازان آواز : رضا ورزنده ، حسن ناهید
تکنواز : احمد عبادی
ضرب : جهانگیر ملک
دستگاه : بیات ترک
گوینده : روشنک
اشعار متن : طبیب اصفهانی ، ابدال اصفهانی ، کاتبی ترشیزی ، یحیی لاهیجی
آتش ناله ما بس که جهان را افروخت هر که را می نگری زآتش ما میسوزد
محفل امشب ز فروغ رخ ساقی گرم است گل جدا باده جدا شمع جدا می سوزد
؟؟؟ غوطه به سرچشمه حیوان دیدم بس که دلسوخته ام آب بقا می سوزد
همراه با اجرای ارکستر گلها خانم روشنک اشعار زیر را دکلمه میکند :
درد دل من نهفتنی نیست این درد جگر گفتنی نیست
بگذشت بهار و وا نشد گل این غنچه مگر شکفتنی نیست
حالی که مرا بود ز عشقت دانستنی است گفتنی نیست
نظر افکنی به هر کس به منت نظر نباشد شده ام اسیر دردی که از آن بتر نباشد
به کجا بری جانی که ز هجر تو نسوزد بکشد هزار کس را تو را خبر نباشد
پی عاشقی نهادم قدمی و دانم آخر فکند رهم به جایی که از آن گذر نباشد
همراه با اجرای سه تار عبادی خانم روشنک اشعار زیر را دکلمه میکند :
ای خوش آن روز که از دست تن و جان برهم هر تعلق که بجز عشق بود زآن برهم
دردسر تا به کی و محنت سامان تا چند ترک سر گویم و از محنت سامان برهم
برو ای رشته جان سوزن عیسی به کف آر تا بدوزم دل و از چاک گریبان برهم
رسته ام از بد و از نیک ، مرا قیدی نیست جز نکویان و نخواهم که از ایشان برهم
آواز با سنتور و نی
نو بهار آمد و شد موسم شیدایی ما ما و جام می ما و سر سودایی ما
ای که با اهل هوس انجمنی ساخته ای رحمتی کن به وفاداری و تنهایی ما
؟؟؟ ای دل چمن امروز تماشا دارد که به گلگشت شدست سرو تماشایی ما
اندرین شهر بتی نیست به زیبایی تو غم ندارم که کسی نیست به رسوایی ما
نو بهار آمد و شد موسم شیدایی ما ما و جام می ما و سر سودایی ما
سوم : تکنوازان
تکنوازان 101
مایه : افشاری
نی : حسن ناهید
سنتور : منصور صارمی
تنبک : جهانگیر ملک
چهارم :کلیپ موبایل
1 – زندگینامه کسایی دانلود
2 – درباره اصفهان دانلود
3 – تاریخچه نی دانلود
4 – روش نواختن نی دانلود
5 – کلاس درس (1) – اجرا در چهارگاه دانلود
6 – کلاس درس (1) – بنازم چشم مستت را دانلود
7 – صدادهی نی دانلود
8 – منزل کسایی دانلود
9 – همسر کسایی دانلود
10 – آموزش سه تار دانلود
11 – قطعه نی نوازی دانلود
12 – قطعه سه تار نوازی دانلود
