یکم : مرغ سحر

شاید گزاف نباشد اگر بگوییم ، تاکنون کمتر تصنیفی به اندازه مرغ سحر (از زمان نخستین اجرای آن با تار نی داوود و صدای قمر) بازسازی و بازخوانی شده است (حتی در کشور همسایه ، جمهوری آذربایجان با اشعار ترکی با صدای عالیم قاسم اف نیز اجرا شده است) و خواننده پاپ فرهاد نیز آن را اجرا کرده است  . این بار به برخی از این بازسازها می پردازیم :

الف : مرغ سحر و گلها

1 - گلهای رنگارنگ 338 : دانلود

در این برنامه که به شکل دوصدایی با همکاری شهیدی و پوران اجرا شده است از شعر دیگری نیز استفاده شده است :

گوشه چشمی به ما کن                     درد اسیران دوا کن

شمع سحرگه چون فشاند                        قطره اشکی یاد ما کن

ای لب نوشین تو سرچشمه بقا                    تا ز طرب تازه شوی اندرم درآ

یا مده ای راحت جان وعده ای مرا  

یا وفا کن

داغ حسرت جانگداز است        چاره ما سوز و ساز است

ناله آتشین سر کن ای دل               وز جدایی چو نی شکوه ها کن

جانم آمد بر لب ای گل      از نگاهی امشب ای گل       چاره عاشق بینوا کن

دین و دل و جان و جهانم تویی تویی        آنکه بود فتنه رویت منم منم

وآنکه بود شاهد جانم تویی تویی

رحمتی بر خسته جانی مبتلا کن          چون بروید در بهاران لاله ای یاد ما کن

البته در آن دوره گلها ، بیشتر تصنیف های قدیمی - به دلایل گوناگونی - با اشعار تازه ای بازسازی می شدند . 

2 – گلهای تازه 150 : دانلود

این برنامه با صدای نادر گلچین و ارکستر فرهنگ و هنر به سرپرستی فرامرز پایور ضبط شده است و تنظیم جالبی نیز در ان استفاده شده است .

3 – گلهای تازه 201 :

در این برنامه از صدای هنگامه اخوان و تار محمد رضا لطفی استفاده شده است و از ارکستر و تنظیم نیز خبری نیست ؛ چون در این دوره گلها نیز اعتقاد بر اجرای تصنیفهای قدیمی به همان شکل و تنظیم اولیه بودند .

در این جا فیلم همین اجرای برنامه گلها (با فرمت کلیپ های موبایل) نیز تقدیم می شود : دانلود

* موضوع نظر سنجی این بار وبلاگ نیز نظر شما در مورد سه اجرای گلها می باشد .

ب : مرغ سحر و شجریان

علاوه بر گلها این ترانه بارها بازسازی و اجرا شده است که از اجراهای اخیر آن اجرای ارکسترملل به رهبری  پیمان سلطانی و تار کیوان ساکت و صدای سالار عقیلی تقدیم می شود : دانلود

اما مرغ سحر بیش از هر کسی یادآور نام محمدرضا شجریان است ، به طوریکه در پایان هر کنسرت وی اجرای آن درخواست می شود که یکی از همین اجراها ولی به نوعی تازه در ماهور فا تقدیم می شود : دانلود

در پایان دو کلیپ تصویری موبایلی از کنسرت همنوا با بم اجرای آقایان شجریان ، علیزاده و کلهر تقدیم می شود :

1 – دل دیوانه دانلود

2 – مرغ سحر دانلود

* نکته ای که می خواهم اینجا اشاره کنم ، این است که این درخواست های پایان ناپذیر (و همچنین تصنیف ای ایران در اجراهای ارکستر ملی ایران به رهبری فرهاد فخرالدینی) نوعی شکست نیز برای تصنیف سازان بعد از انقلاب به حساب می آید .

دوم : برنامه گلها

 دانلود

گلهای تازه شماره 201 - مرغ سحر

دستگاه : ماهور

آهنگ : مرتضی نی داوود

ترانه : ملک الشعرای بهار

خواننده : هنگامه اخوان

نوازندگان : محمد رضا لطفی - ؟

اشعار : سعدی

گوینده : آذر پژوهش

نخست آقای درآمد ماهور را می نوازد و سپس خانم پژوهش اشعار زیر را دکلمه می کند :

گر کنم در سر وفات سری                           سهل باشد زیان مختصری

ای که قصد هلاک من داری                            صبر کن تا ببینمت نظری

دوست دارم که خاک پات شوم                      تا مگر بر سرم کنی نظری

سپس لطفی چهارمضراب (معروف) ماهور ساخته صبا را اجرا می کند :

آواز :

درآمد

گر کنم در سر وفات سری                            سهل باشد زیان مختصری

گشایش

حیرتم در کمال بی چون است                      کاین کمال آفریده در بشری

دلکش – قرچه - رضوی

ای که قصد هلاک من داری                             صبر کن تا ببینمت نظری

عراق - فرود

دوست دارم که خاک پات شوم                       تا مگر بر سرم کنی نظری

آذر پژوهش:

آه سعدی اثر کند در کوه                                نکند در تو سنگدل اثری

تصنیف :

مرغ سحر ناله سر کن                                  داغ مرا تازه تر کن

زآه شرر بار این قفس را                                برشکن و زیر و زبر کن

بلبل پربسته ز کنج قفس درآ                          نغمه آزادی نوع بشر سرآ

وز نفسی عرصه این خاک توده را                         پر شرر کن، ناله سر کن

شکسته

ظلم ظالم جور صیاد                                              آشیانم داده بر باد

فرود

ای خدا ای فلک ای طبیعت                     شام تاریک ما را سحر کن

دلکش

نوبهار است گل به بار است                ابر چشمم ژاله بار است

این قفس چون دلم تنگ و تار است

شعله فکن در قفس ای آه آتشین                دست طبیعت گل عمر مرا مچین

جانب عاشق نگه ای تازه گل از این       بیشتر کن ، بیشتر کن ، بیشتر کن               

مرغ بیدل شرح هجران                                  مختصر مختصر کن

سوم : نظرسنجی

در چند شماره گذشته وبلاگ چند نظرسنجی برگزار شد که نتایج آن را بدون شرح می بینید :