یکم - مقدمه :

دوست گرامی ما آقا آرش (مدیر وبلاگ پرویز یاحقی ) لطف کردند و سیمای وبلاگ را – که از گشایش وبلاگ تغییر نکرده بود – را به شکل جدید ، طراحی کردند .

به رسم " من لم يشکر المخلوق لم يشکر الخالق " از ایشان بسیار سپاسگذارم .

دوم : برنامه گلها

بسیاری از دوستان همواره خواهان آوازهای : ایرج ، گلپا و شجریان از وبلاگ گلها هستند که چون این هنرمندان بزرگ دارای وب های بسیاری هستند – که بعضی نیز از دوستان من هستند -  وب گلها بر آن بوده که بیشتر به سایر هنرمندان بپردازد . با این حال گاهی برای برآورده کردن درخواست دوستان به ایشان می پردازیم که امیدوارم هدیه این شماره را بپسندید :

* لازم به گفتن است که گوشه اجرا شده در بیت سوم برای من – که به حالت آواز آذری نیز متمایل است - ناشناخته است بنابراین از دوستان آشنا به ردیف موسیقی خواهش می کنم که راهنمایی کنند .

یک شاخه گل 384

دستگاه : چهارگاه

آهنگ : محمد میرنقیبی

ترانه : سیمین بهبهانی

آواز : ایرج

همنوازان آواز  : بدیعی ، نجاحی ، افتتاح

اشعار : سروش اصفهانی – قاآنی – عرفی – حافظ

گوینده : فیروزه امیرمعز

دانلود شاخه گل 384

گوینده :

باد فروردین گلستان پر گل و زیبا کند    در گلستان هر چه فروردین کند زیبا کند

کوهساران را پر از (؟) کرده است و عقیق        مرغزاران پر از فیروزه و مینا کند

تصنیف

چون سایه با افتادگی ها      در گوشه آزادگی ها

از عالمی وارسته ام         با عشق تو پیوسته ام

گر باده نوشم گر می پرستم       پنهان نسازم اینم که هستم

که با تو دلم ریا نکند

گفتم که بستم پیمان یاری  گفتی که بشکن ، گفتم به زاری :

خدا نکند  خدا نکند

از عاشقی پروا نکنم        امشب اگر مستم کنی        اندیشه از فردا نکنم            

دلداده ای آزاده منم           پیش دو چشم مست تو        هستی به مستی داده ام

گوینده :

رساند باد صبا مژده بهار امروز                    ز توبه ، توبه نمودم هزار بار امروز

بهار بر سر اطفال بوستان ریزد              به جای قطره همی در شاهوار امروز

هم از ترشح باران هم از تبسم گل       خوشست وقت عزیزان باده خوار امروز

آواز :

درآمد

گر نخل وفا بر ندهد چشم تری هست        تا ریشه در آب است امید ثمری هست

زابل

چندین به پریشانی آن طره چه نازی                        از زلف تو آشفته تری هست

مویه ؟ (لطفا دوستان ردیفدان راهنمایی کنند)

آن دل که پریشان شود از ناله بلبل                در دامنش آویز که با او خبری هست

گوینده (شعر از حافظ) :

کنون که می دمد از بوستان نسیم بهشت    من و شراب فرحبخش و یار حورسرشت

چمن حکایت اردیبهشت می گوید              نه عاقلست که نسیه خرید و نقد بهشت

سوم : تکنوازان

این بار برنامه ای بسیار شنیدنی و زیبا از مجموعه تکنوازان می شنوید :

تکنوازان 240

ویلن : پرویز یاحقی

پیانو : جواد معروفی

دستگاه : شور

دانلود تکنوازان

چهارم :

مکتب مدرن آرشه کشی ویلن

نویسنده : هارولد برکلی

ترجمه : فرخ شادان

بازنویسی : رضا رجبی از بابل

(مجله موزیک ایران سال 1339)

نیمه فوقانی آرشه " مارتله "

اکثر نوازندگان قادر به اجرای مارتله بنحو رضایت بخش هستند زیرا برای مارتله قسمتی از آرشه بکار میرود -نیمه فوقانی آرشه - که مکتب قدیمی آرشه کشی به آن توجه زیادی معطوف نموده بود و برای آن اتودهای بسیار عالی نوشته شده است . بسیاری از ویلنیستها را می توان گفت که مارتله خوبی دارند اما باستثنای هنرمندان بسیار بزرگ به ندرت کسی را میتوان یافت که بتواند مارتله را آنطور که باید باشد با شور و نشاط و درخشندگی اجرا نماید

این موضوع بدین علت است که راجع به روشهایی که توسط آنها اثر مارتله ایجاد می شود اغتشاش افکار وجود دارد . اکثرا به هنرجویان تعلیم داده می شود که آکسان مشخص مارتله ، توسط زیاد کردن فشار آرشه در شروع نت بوجود می آید . در این طریقه فقط یک مارتله بدون احساس ایجاد می گردد . تکنیک واقعی باید نظیر مارتله با آرشه کامل Whole Bow Martele باشد که در فصل چهارم شرح داده شده است . بعبارت دیگر فشار به آرشه باید در حین استراحت بین نوتها اعمال گردد و  به مجرد اینکه آرشه حرکت نمود این فشار باید برداشته شود .

این فشار نه توسط کوشش مستقلانه انگشت اول بلکه توسط حرکت دورانی ملایم ساعد اعمال می گردد . وقتی که درک شود که منبع نیرو برای ایجاد آکسان مارتله در ساعد قرار گرفته مقدار زیادی از خستگی که معمولا با این نوع آرشه کشی توام است خود به خود از بین خواهد رفت .

هنگام نواختن مارتله بازو و آرشه باید هم سطح باشند و در نوک آرشه مچ باید هم سطح ته آرشه و نه بالا و نه پایین آن باشد .

ابتدا باید مارتله به طریق زیر تمرین شود : (مثال 38 )

با یک فشار قوی قبل از هر نوت و آرشه کشی سریع تا حد امکان و باید دوباره خاطرنشان ساخت که در لحظه ای که آرشه حرکت میکند باید فشار برداشته شود و بخود هنرجو معلوم خواهد شد که هر چه آرشه کشی سریعتر انجام گیرد فشار بیشتری را میتوان اعمال کرد . باید برای هر نت تا آنجائیکه تمپو اجازه می دهد بیشتر طول آرشه را مصرف کرد زیرا آرشه کشی تند از عوامل ضروری یک مارتله درخشان است .

در پاساژی نظیر مثال زیر از فیناله کنسرتو ویلن ویوتان در ر مینور برای بدست آوردن درخشش مخصوص مارتله شش نوت چنگ مجزا باید توسط از یک سوم تا نصف آرشه نواخته شوند : (مثال 39)

تمرین زیادی لازم است تا بتوان با چنین حرکت سریع آرشه تون صدای حاصل شده را کنترل نمود .

هنگامی که مارتله در پاساژهای ملایم مورد لزوم است ، تکنیک اجرا بطور دقیق شبیه بالاست باستثنا اینکه از فشار وارد بر آرشه و هم از سرعت آرشه کشی هر دو باید کاسته شوند .

از آنجایی که نمیتوان مارتله را بنحو موثری در تمپوهای تندتر از 80 اجرا نمود نتیجه گرفته میشود که عبور از سیمها را می توان توسط بازو انجام داد .

یک مثال عالی مارتله در روی سیمهای متناوب در " واریاسیون دوم قطعه واریاسیون روی یک تم کورلی " اثر تارتینی که توسط کرایسلر تنظیم شده به چشم میخورد . بعضی ویولنیستها این واریاسیون را توسط اسپیکاتو در وسط آرشه اجرا میکنند اما این قطعه اگر با مارتله در ثلث فوقانی آرشه اجرا شود بینهایت درخشان و موثر جلوه خواهد نمود .

پنجم : هنرمندان وبلاگ

این بخش وبلاگ با برخورد های گوناگون دوستان روبرو شده ؛ برخی تشویق و برخی هم ... که از دوستان خواهش می کنم انتقادات خود را ضمن رعایت احترام بیان کنند ، که به قول مولانا :

از خدا خواهیم توفیق ادب         بی ادب محروم ماند از لطف رب

بی ادب تنها نه خود را داشن بد       بلکه آتش در همه آفاق زد

این بار دو اثر می شنوید :

1-  تار آقای انوشفر نورده :

از ایشان در شماره قبل اثری را شنیده بودید که برخی دوستان خواسته بودند تا ایشان قطعه ای ضربی نیز بنوازند که وی هم – با وجود گرفتاری – پذیرفتند و این بار اثری بسیار زیبا ، مرکب نوازی از بیات ترک و نوا به مدت حدود 33 دقیقه نواختند که خواهید شنید : دانلود کنید

 2- ویلن آقای حمید مرجانی :

هنرمند خوب دیگری نیز قبول زحمت کردند و برای این بخش وبلاگ آثار خودشان را فرستادند که می شنوید :

بیوگرافی :

حمید مرجانی در سال 1358در خانواده ای هنرمند در گلپایگان چشم به دنیا گشود .

وی در سن 8 سالگی کار خود را با تنبک شروع کرد و چون پدرش نوازنده ویولن بود مراحل مقدماتی آموزش ویولن را نزد پدر آموخت سپس برای تکمیل آموزشهایش به اراک و نزد کریم خوش الحان رفت . یک سال بعد برای فراگیری نت نزد مرحوم مهدی پور در اصفهان رفت و شروع به نواختن کتاب های دوره هنرستان خالقی کرد ؛ بعد از 2 سال به تهران و نزد شادروان استاد اسدالله ملک رفته و به مدت 4 سال از محضر استاد کسب فیض نمود . وی پس از فوت مرحوم ملک ، دوره کلاسیک را نیز طی کرد .

حمید مرجانی علاوه بر ویولن با سازهای مختلفی همچون گیتار و پیانو آشنایی دارد .

از کارهای ایشان می توان به اجرای قطعاتی در شبکه MITV آلمان به یاد استاد  اسدالله ملک با همکاری اسدالله کثیری و اجرای برنامه ای با استاد اکبر گلپایگانی یاد کرد .

ایشان هم اکنون برای زنده ماندن موسیقی اصیل ایران به تعلیم هنرجوهای زیادی در شهرهای استان اصفهان و اراک اقدام نموده است.

• قطعه دشتی و گریه لیلی در آواز دشتی دانلود
• قطعه سه گاه (همراه با سنتور منصور احمدی در شبکه MITV) دانلود

چهارم : کلیپ موبایل

کلیپ های موبایل با استقبال خوبی از نظر دانلود روبرو شده است که این بار اثری بسیار دیدنی و شنیدنی تقدیم می شود :

قطعه ماهور برای سه تار و ارکستر ، اثر فرامرز پایور با سه تار احمد عبادی همراه ارکستر فرهنگ و هنر :

 دانلود قسمت اول

 دانلود قسمت دوم

 دانلود قسمت سوم

                                              یکم : آپلود دوباره گلها

 طبق قولی که به دوستان داده بودم ، آرشیو از دست رفته وبلاگ را با کمک دوستان خوبم : رضا از بابل و مجید از گلپایگان ، دوباره آپ کردیم که با تشکر از این عزیزان تقدیم می شود :

                                             دوم : تکنوازان

در برنامه های موسیقی قدیم همراهی ویلن ، بیشتر با تار انجام می شده تا سه تار ولی از هنرمندان ارجمند : احمد عبادی (با سه تار) و اسدالله ملک همنوازی های بسیاری در برنامه تکنوازان ضبط شده است که تعدادی از این تکنوازیها در آلبوم های : گلنوش ، هدیه و شهرآشوب در سالهای گذشته منتشر شده است .

دانلود کنید

تکنوازان 145

مایه : ابوعطا

سه تار : احمد عبادی

ویلن : اسدالله ملک

سوم :

مکتب مدرن آرشه کشی

نویسنده : هارولد برکلی

ترجمه : فرخ شادان

بازنویسی : رضا رجبی از بابل

(مجله موزیک ایران سال 1339)

تغییر سیمها در لگاتو

سریعترین وسیله برای ملکه شدن تکنیک آرشه کشی مدور تمرین گامها و آرپژها با تمپوی متوسط می باشد که در این حال باید مواظب یکنواخت بودن صدای نت ها و حرکات دست بود ؛ گامها را باید به شکل گروههای چهار و هشت تائی نت ها یا بیشتر در هر آرشه در نصف فوقانی و تحتانی و همچنین در تمام طول آرشه تمرین کرد .

مثال زیر (در نصف فوقانی و تحتانی و هچنین در تمام طول آرشه) بهترین تمرین آرپژ برای شروع به کار است. (مثال 34)

بعدا نوبت آرپژ در سه گام می رسد . مثال 34 را باید با آرشه چپ و راست ، هر دو تمرین کرد . در تمرین مثال 34 باید دقت کرد که در آرپژهای صعودی دست باید بطور مداوم سقوط کند در حالیکه در آرپژهای نزولی دست را باید به همان ملایمت بالا برد .

تا کنون ما راجع به لگاتو هنگام عبور از سیمی به سیم دیگر در مواردی بحث کردیم که آرشه نمی بایستی پس از رفتن به سیم دیگر بلافاصله به سیم اصلی برگردد .

اما وقتی محتاج به تغییر سریع سیم ها به طور متناوب هستیم باید تکنیک دیگری را بکار بریم ؛ پاساژی نظیر مثال زیر: (مثال 35)

با تمپوی (سیاه =120) در نصف فوقانی آرشه با بالا و پایین بردن دست نواخته می شود و به تدریج که آرشه به نصف تحتانی می رسد از دامنه حرکت دست کاسته شده و در عوض حرکت چرخش ساعد وارد عمل می شود .

در تمپوی دو برابر سریعتر تغییر سیم در قسمت فوقانی آرشه توسط مچ و حرکت مختصر انگشتان انجام می شود و به تدریج که آرشه بطرف ته آن سیر میکند حرکت مچ و انگشتان نسبتا کاسته شده و حرکت چرخشی مختصری دوباره استعمال می شود .

مثال (35) با تمام آرشه و در تمپوی ( 72- 60 = سیاه) تمرین بسیار مناسبی برای همکاری بین حرکات دست و کنترل آنها می باشد . اما در کنسرتها این پاساژها باید به خاطر زیادی تن محدود به نصف فوقانی آرشه بشود و بهتر است آرشه را تقسیم کرد یا اینکه یک آرشه طولانی بکار برد .

بهر حال موضوع حیاتی – چه در تمپوی آهسته و چه در سریع - مقدار نزول و سقوط آرشه هنگام نواختن در روی دو سیم بطور متناوب می باشد . ویولونیست های زیادی هنگام نواختن این پاساژها دست و بازو را خیلی تکان می دهند و باین ترتیب هم سبب از بین رفتن نرمی لگاتو و هم سبب خرابی تن حاصله می شوند .

چه در هنگام عبور از سیم ها با تمپوئی که به حدی آهسته باشد که بتوان بازو را بکار برد مانند مثال زیر از کنسرتوی برامس : (مثال 36)

و یا در تمپوئی که بحدی تند باشد که محتاج به استعمال مچ باشد مثل پاساژ معروف زیر از موومان اول سونات برامس در ر مینور : (مثال 37)

موضوع حیاتی این است که نزول و سقوط آرشه باید بحدی باشد که آرشه از یک سیم بلند شده و به سیم دوم برود و نباید زیاد آرشه را بالا و پایین برد و باین وسیله یک لگاتوی با تن تمیز و یکنواخت بدست می آید. و پس از تجربیات زیاد بالاخره نوازنده خواهد فهمید که دامنه این حرکت واقعا خیلی کم است.

هنگان نواختن پاساژهای پیانیسیمو تناوب آهسته که با حرکت مچ بهتر انجام می شود زیرا حرکات بازو بیشتر برای ایجاد تن قوی به کار می رود .

تناوب سریع سیم ها مانند مثال (35و37) در سوناتهای مجلسی بیشتر از قطعات سلو بچشم می خورد و تمرین زیاد مثال ها ، استفاده زیاد برای نوازندگان دارد .